[ طريق افضليّت ]
و امّا طريق « افضليّت » ، معلوم است كه هر يك از ايشان در عصر خود ، افضل از جميع مردم آن عصر بودند . و اين معنى متّفق عليه كلّ فرق اسلام است و كسى انكار ندارد تا محتاج به دليل باشد .
هامش
شايستگى خلافت از جانب پيغمبر ( ص ) را ندارد ، و اصلا به آنها خليفه و يا امام گفتن شايسته نيست ، بلكه در حق آنها بايد « ملك » و « ملوك » استعمال كرد ؛ زيرا غير از ملوك جبابره بيشتر نيستند و چه خوب فرموده حذيفة بن اليمان ( ره ) چنانچه ابن كثير مسندا نقل كرده به اين عبارت :
« عن حذيفة بن اليمان قال : يكون بعد عثمان اثنا عشر ملكا من بنى اميه قيل له : خلفاء ؟ قال : لا بل ملوك » .
« البداية و النهايه » ، ج 6 ، ص 250 ، س 12 - 13 .
حذيفة ( ره ) اشاره فرموده كه دوازده خليفه را حمل بر آن دوازده ملوك ستمكار جبار و خونخوار بنى اميه ننمائيد ، زيرا آنها مملوكند نه خلفاء رسول اللّه ( ص ) .
و سيد علامهء بحرانى ( ره ) در « غاية المرام » در باب 24 ، با پنجاه و هشت طريق از طرق عامه اجمالا و تفصيلا از رسول اللّه ( ص ) نقل كرده كه فرموده : « ائمهء بعد از من دوازده نفرند » و در باب 25 ، با پنجاه طريق از طرق خاصه نقل كرده كه ائمهء ( ع ) دوازده نفرند ، رجوع شود به صفحه 191 و 200 ، و در باب 24 از طريق عامه ، ص 195 ، نقل كرده از ابن عباس : قال ، قال رسول اللّه ( ص ) :
« ان خلفائى و اوصيائى و حجج اللّه على الخلق بعدى الاثنا عشر اولهم اخى و آخرهم ولدى . قيل : يا رسول اللّه ( ص ) و من اخوك ؟ قال : على ابن ابى طالب . قيل : فمن ولدك ؟ قال : المهدى الذي يملأها قسطا و عدلا كما ملئت جورا ظلما و الذي بعثنى بالحق بشيرا لو لم يبق من الدنيا الا يوم واحد لطول اللّه ذلك اليوم حتى يخرج فيه ولدى المهدى فينزل روح اللّه عيسى بن مريم فيصلى خلفه و تشرق الارض بنور ربها و يبلغ سلطانه المشرق و المغرب . »
و سيد بحرانى ( ره ) در ابواب ديگر « غاية المرام » غير از دو باب نامبرده باز روايات زيادى دربارهء خلفاى اثنا عشر از طرق فريقين نقل كرده است و روايات در اين مطلب بيشتر از تواتر مىباشد و بفرمايش بعضى از علماى اعلام خداوند مردم را به روايت اين موضوع ( خلفاء اثنا عشر ) مسخر فرموده و براى اقامهء حجت و اعلاى كلمهء حق در اين خصوص خارق العاده نشان داده است و الا چطور مىشود كه شيعه و سنّى اين حديث شريف را با آن كيفيت بالاتر از تواتر روايت كرده باشند در صورتى كه با عقائد سنّيها با هيچ نحو درست نيامده و قابل انطباق نيست .
و به اين نكته نيز در اينجا اشاره شود : در احتجاجات امام حسن - عليه السلام - و عبد اللّه