مىكرد و از توضيح و تحقيق دربارهء آن خوددارى مىنمود و به آن دو هم اجازه نمىداد كه آن مسأله را بر وى قرائت كنند . و فقط به توضيح مطالب مهم و عمده مىپرداخت . « 1 »
اين حقيقت نشان مىدهد كه مقدس در تحصيل و تدريس سر به فرمان شريعت بود نه گرفتار عادت .
ب - شاگردان او
يك قسمت از خدمات و فعاليتهاى ماندنى محقق اردبيلى تربيت شاگردان دانشمند و طلاب متعهد بود . او با نفسهاى قدسى خود كسانى را براى جامعهء بزرگ تشيّع تربيت كرد كه هر يك چهرهاى برجسته در علم و اجتهاد شدند و بعد از او پيشوايى پيروان مذهب جعفرى را به عهده گرفته و آثار بسيار ارزندهاى براى عالم اسلام به جاى گذاشتند .
شاگردانى كه با گذشت چند قرن از حيات آنها باز نوشتههايشان از متون درسى حوزهها مىباشد يكى از اين آثار « معالم الاصول » است كه در طول چهار قرن از كتابهاى ممتاز اصول فقه بوده است و امروز نيز با همهء پيشرفتهاى فراوان علمى و فنى و شيوههاى نگارشى ، باز ارزش خود را حفظ كرده و همواره مرجع و ابزار كار مجتهدان و صاحبنظران و متخصصين اين علم و طلّاب علوم دينى بوده است . و هنوز از كتب درسى حوزهها بشمار مىرود .
دو شاگرد ممتاز
دانشمندان زيادى در درس مقدّس اردبيلى حاضر مىشدند و از خرمن دانش او بهره مىبردند ، ولى در طول دوران تدريس وى ، دو جوان به كلاس درس او راه يافتند كه بسيار موفق بودند و طرز درس خواندن و شيوهء تحقيق و تحصيل آنها جالب ، و براى دانشپژوهانى كه به سرمايهء عمر خود بها مىدهند
هامش
( 1 ) . رياض العلماء ، ج 1 ، ص 90 .