معالم ( شيخ حسن ) و صاحب مدارك ( سيّد محمد ) بوده است .
شهيد ثانى ، به اين سيّد بزرگوار علاقه و اعتقاد زيادى داشته و او از شاگردان خاصّ كلاس درس شهيد بوده است .
* خدمات علمى و فرهنگى مقدّس
محقق ، در مدت عمر گرانمايهء خود خدمات علمى ارزندهاى به حوزهها و جهان اسلام نموده و تأليفات بسيار ارزشمندى به جاى گذاشت ، آراى فقهى او همواره مورد توجه علما و دانشمندان بوده است ، از جمله شيخ بزرگ و محقق ژرفنگر شيخ مرتضى انصارى - ره - در كتاب شريف « مكاسب » « 1 » از نظرات محقق اردبيلى بسيار استفاده كرده و در جاىجاى كتابش به آراى او استناد نموده است .
در اينجا گذرى كوتاه به آثار و انديشههاى علمى او ، و نيز نظرى به شاگردان تربيت يافتهء حوزهء اين فقيه آزاده مىافكنيم .
الف - مقدّس بر كرسى تدريس
اردبيلى ، پس از كسب علوم عالى براى اداى دين خود به جامعهء بزرگ اسلامى به ويژه حوزههاى علميّه بر كرسى تدريس نشست و با كمال دقّت و حوصله تمام مسائل و مباحث علمى را به دانشجويانش تعليم داد . او در تدريس نيز پاك و مقدس و محقق بود و چيزى كه در كتابها اضافه و زايد به نظرش مىرسيد از تعليم آن اجتناب مىكرد و سعى او بر اين بود كه شاگردانش فقط مطالبى كه برايشان مفيد است بخوانند . مؤلف رياض العلما مىنويسد :
از اساتيد خود شنيدهايم : آنگاه كه شيخ حسن ( صاحب معالم ) و سيد محمد ( صاحب مدارك ) شرح مختصر عضدى را نزد او مىخواندند ، هركجا به مسألهاى مىرسيدند كه به اعتقاد او مداخلهاى در امور دينى نداشت احتياط
هامش
( 1 ) . اين كتاب از متون درسى حوزههاى علميّه است كه در دورهء سطح 2 ( دورهء معادل ليسانس ) تدريس مىشود .