و امام به فقيه تفويض كرده است .
بعدا فرموده است : ظاهر اين است كه فتوا و قضاوت و اجراء حدود همان طورى كه مجتهد مطلق ولايت دارد مجتهد متجزى هم مىتواند انجام دهد همانطورى كه مصنف ( علامه ) و ديگران فرمودهاند و بر آن استدلال كردهاند .
و در روايت ابى خديجه سالم بن مكرم آورده است كه امام صادق عليه السلام فرمود : « انظروا الى رجل منكم يعلم شيئا من قضايانا فاجعلوه بينكم فأتى قد جعلته قاضيا فتحاكموا اليه » . نظر كنيد به مردى از خودتان ( شيعه ) كه چيزى از احكام ما را مىداند و او را بين خودتان حكم قرار دهيد بدرستى كه من او را قاضى قرار دادم . اين روايت به همين مطلب اشاره دارد چون امام مىفرمايد :
يعلم شيئا من قضايانا ، و اين جمله ظهور دارد كه لازم نيست همه احكام را از روى اجتهاد بداند . « 1 »
از اين كلام استفاده مىشود علاوه بر اينكه مجتهد مطلق ولايت دارد بر افتاء و قضا و اجراء حدود شرعيه ، مجتهد متجزى - يعنى آن كسى كه مقدارى از احكام را از روى اجتهاد بدست آورده است - نيز ولايت دارد و مىتواند فتوا بدهد ، قضاوت كند ، اقامه حدود شرعيه بكند و قول او هم معتبر است و كسى حق ردّ بر او هم ندارد . خلاصه تمام احكامى كه براى مجتهد مطلق ثابت است براى متجزى هم ثابت است و خود اين مطلب عمق نظر ايشان را مىرساند ، زيرا بسيار مشكل است كه كسى باشد كه در تمام ابواب فقه اسلام صاحبنظر و از روى اجتهاد مصطلح در حوزههاى علميه به كليه احكام اسلام با اين گستردگى عارف شده باشد بلكه اگر مقدارى كه معتنى به است اجتهاد كرده باشد كفايت مىكند و آنچه عملى و واقعبينانه است همين است و بسيارى ديگر از فقهاى بزرگ هم مانند علامه رحمه اللّه و صاحب جواهر رحمه اللّه و مرحوم آية اللّه العظمى سيد احمد خوانسارى در جامع المدارك بر همين عقيدهاند .
هامش
( 1 ) . مجمع الفائده ، ج 7 ، ص 546 .