اباء از تبرئهء نفس
آن بزرگوار با همهء آن مقامات رفيع و بلندى كه در علم و عمل داشته كه وى را از همگان ممتاز مىساخته است مع ذلك هرگز خويش را تزكيه نكرده و خود را از خطر وقوع در دام شيطان در امان نمىدانست و با آن مراتب عاليه ، خويشتن را بر ديگران برتر نمىديد .
مرحوم شيخ مرتضى انصارى اعلى الله مقامه مىفرمايد : نقل شده كه از مقدس اردبيلى راجع به خودشان پرسش شد كه اگر در جايى شرائطى پيش آمد كه زنى در نزد شما بود و همهء شرايط - از خلوت بودن ، آمادگى آن زن ، و اظهار تمايل او و غير اينها - مساعد در ارتكاب زنا فراهم آمد چه خواهيد كرد ؟
آن بزرگوار ، در جواب ، ذكرى از عدم ارتكاب آن عمل زشت نكرده و نفرمود كه من مرتكب نشده و انجام نخواهم داد بلكه فرمود : از خداوند مسألت دارم كه مرا به اين شرائط مبتلا نكرده و چنين وضعى را برايم پيش نياورد . « 1 »
مرحوم صاحب جواهر قدّس سرّه اين قضيه را بدينگونه آورده است : بنابر آنچه كه حكايت شده است از اردبيلى سئوال شد كه چه مىگويى اگر زنى در نهايت جمال و زيبايى با زيباترين لباس و عالىترين آرايش و بهترين بوى خوش نزد شما آمده و خويشتن را بر شما عرضه كند و تقاضاى فعل قبيح كند ؟
آن مرد بزرگ از ابتلاء به چنين صحنهاى به خدا پناه برد و نتوانست كه نفس خويش را مبرا بداند « 2 »
خوانندگان عزيز ! پاسخ متواضعانهء آن عالم نحرير و مجتهد كمنظير ، انسان را به ياد سخن حضرت يوسف صديق على نبينا و آله و عليه السّلام مىاندازد كه فرمود :
« وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّي إِنَّ رَبِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ . »
« 3 »
و من خود ستايى نكرده و نفس خويش را از عيب و تقصير مبرّا نمىدانم
هامش
( 1 ) . ملحقات مكاسب رسالة العدالة ص 330 .
( 2 ) . جواهر الكلام ج 13 ص 296
( 3 ) . سورهء يوسف آيهء 53 .