اضافه مىكند : و ليكن اين عمل را سبب از براى زيادتى رياست و رشد خود و توجه مردم به سوى او و ذكر وى در مجالس براى اينكه مردم او را با اين عمل مدح و ثنا بكنند قرار ندهد و نه اينكه بر كسى كه به او خدمتى كرده منت بگذارد و او را آزار كند هر چند به اين باشد كه از او اعراض كند و در تعظيم او كوتاهى نمايد كه اين خود موجب بطلان اجر و پاداش آدمى است چنان كه قرآن كريم مىفرمايد :
« لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى »
« 1 » صدقات خود را با منت و اذيت باطل نكنيد . زيرا به حسب ظاهر ، اين مطلب در همه اعمال قربى جريان داشته و انحصارى به باب صدقه ندارد .
و همچنان بحث را ادامه داده تا مىفرمايد : اجمالا اصل و اساس ، اخلاص است و آن جدّا كم است و در نهايت سختى و دشوارى مىباشد كما اينكه اشعار به اين معنى دارد تشبيهى كه عالمى از علما كرده و فرموده آن بدان گونه است كه بخواهند از ميان خون و سرگين ، شير خالص را بيرون بياورند . و اين تشبيه در نهايت خوبى و در اعلى درجهء كمال است پس اين را بفهم . خداوند ما را براى عمل به آن موفق بدارد « 2 »
اخلاص در عمل و حفظ موقعيت ديگران
سيد جزائرى رحمة اللّه عليه نقل كرده هنگامى كه عالم صالح ملا عبد الله شوشترى از عالم ورع تقى مولا احمد الاردبيلى راجع به مسألهاى پرسش مىكرد و در آن مسأله سخن مىگفتند اردبيلى در اثناء كلام ، سكوت مىكرد يا مىفرمود :
باشد تا كتابها را مراجعه كنيم آنگاه دست شوشترى را گرفته از نجف خارج مىگرديدند و به بيرون شهر مىرفتند وقتى كه تنها مىشدند مولا اردبيلى مىفرمود : اى برادر آن مسأله را بياو و مطرح كن و چون مطرح مىكرد اردبيلى شروع به سخن كرده و دربارهء آن مسأله و پيرامون آن به نحوى كه شوشترى
هامش
( 1 ) . سورهء البقرة آيهء 264 .
( 2 ) . مجمع الفائدة و البرهان ج 8 ص 71 و 72