ورود به نجف به استاد گفتند ما نمىتوانيم مدت زيادى در نجف بمانيم .
بنابراين آنان در آن زمان در جبل عامل بودهاند و گرنه مرحوم اردبيلى آن دو را معرفى مىكرد و يا اقلّا آنها را هم در رديف مير فضل الله و مير علّام ذكر مىفرمود .
اهتمام به تحصيل و اشتغالات علمى
يكى از خصوصيات بارز علما بزرگ و موفق ، مهم شمردن امر تحصيل و دنبال كردن تحقيق و تتبع و تدريس است و اين خصوصيت و امتياز در مرحوم اردبيلى به صورتى بسيار شاخص و قوىّ جلوهگر بوده است . اهتمام او به امر تحصيل علم و تدريس به اندازهاى بوده است كه بر حسب نقلى كه صاحبان تراجم كردهاند ، در سفر زيارت مخصوصهء حضرت امام حسين عليه السّلام كه از نجف مشرف مىشد نماز خود را جمع مىكرد يعنى هم به صورت قصر مىخواند و هم به صورت تمام انجام مىداد و مىفرمود : مىترسم كه سفر من سفر معصيت باشد زيرا طلب علم ، واجب است و زيارت حضرت امام حسين عليه السّلام سنت مىباشد ، با اينكه او در سفر هم حتى الامكان از مطالعه و تفكر در مشكلات علوم فارغ نبود با اين حال ، نماز خود را احتياطا جمع مىفرمود . « 1 »
راستى اين داستان اعجابآور درسى بزرگ و عبرت انگيز براى همهء اهل علم و روحانيين و مشتغلين حوزهها است كه نكند خداى نخواسته اوقات خود را بجاى تحصيل و طلب علم ، صرف مسافرتهاى تفريحى و تفرجى كرده وقت خود را به بطالت از دست بدهند . اين بزرگوار از مسافرت زيارتى ، آنچنان وحشت داشته زيرا موقعيت امر تحصيل و اشتغالات علمى را كاملا مىدانسته است . شگفتانگيز اين نكته است كه با اينكه در سفر هم به كلى از علم بيگانه نمىشده بلكه به فكر و مطالعه مطالب مىپرداخته است با اين حال ، نماز خود را به احتمال اينكه سفر ، سفر معصيت باشد جمع مىخوانده است . رحمة الله عليه .
هامش
( 1 ) . بهجة الامال فى شرح زبدة المقال ج 2 ص 111 . و الفوائد الرضويهء محدث قمى ص 24 .