اين حقيقت را نمىتوان انكار كرد كه مردم اين كتاب را بسبب ساده و سليس بودن متن آن و علل ديگرى كه در رواج آن به كار گرفته شده بود ، پذيرفتهاند و شاهد اين رواج كثرت نسخههاى خطّى آن است كه قريب به شصت نسخه خطّى تاكنون شناسايى شده كه قديمترين نسخهء آن سال 1074 ه - ق مىباشد . اين نسخه در كتابخانهء لوس آنجلس آمريكا نگهدارى مىشود « 1 » ؛ هر چند نسخهاى ناقص هم در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى وجود دارد كه احتمال مىدهند كه كتابت آن قرن دهم هجرى باشد « 2 » . و شاهد ديگر بر مورد توجه بودن اين كتاب ، چاپ سنگى آن در سال 1260 ه - ق - در اوايل حكومت ناصر الدّين شاه كه اوائل ورود چاپ به ايران است - مىباشد و بعدا نيز در تيراژهاى فراوان به چاپ سنگى و حروفى رسيده و شيخ حرّ عاملى ( وفات : 1104 ه - ق ) همين كثرت نسخههاى خطّى حديقة الشيعه و شهرت انتساب آن به اردبيلى را شاهدى بر صحّت نسبت اين كتاب به ايشان دانسته است « 3 » .
در اواسط قرن يازدهم هجرى ملّا معزّ اردستانى - زنده در سال 1058 ق ، كه اطّلاع زيادى هم از زندگى او در دست نيست - كتاب « كاشف الحق » را كه تفاوت مختصرى با حديقة الشيعه دارد ، نوشته و به سلطان ابو المظفّر عبد اللّه قطبشاه ( وفات : 1083 ه - ق ) - حكمران شيعه مذهب غلكنده هند - تقديم داشته است ؛ چنان كه در خطبهء كتابش مىنويسد :
« زير سايهء بلند پايه پادشاه دين پناه يعنى سلطان اعظم مالك رقاب امم فيض بخش . . . طواف عرب و عجم مهر منير آسمان
هامش
( 1 ) - فهرست دانشگاه تهران » ج 11 / 32 .
( 2 ) - « فهرست مجلس » ج 17 / 175 .
( 3 ) - « الاثنا عشريّة » چاپ دار الكتب العلمية قم ، ص 30 .