اسلامى را در شؤون و امور حكومت اجرا نمايند .
از جمله دانشمندانى كه كتب دينى را با قلمى ساده و سليس در عصر صفوى نوشته ، نويسندهء پركار علامه كمال الدين الهى اردبيلى ( وفات :
950 ه - ق ) است . او كه سالها با تقيه در هرات با تيموريان سلوك مىكرد - بطوريكه او را به سنّىگرى متّهم نمودهاند - مصادف با به حكومت رسيدن صفويه ، به اردبيل بازگشت و به تبليغ معارف شيعى پرداخت . ظاهرا او نخستين كسى است كه مسائل فقهى را در دوران صفويه به زبان فارسى نگاشته است و بيش از سى كتاب در تفسير قرآن و شرح نهج البلاغه و مناقب اهلبيت عليهم السّلام دارد كه بيشتر آنها به زبان فارسى است « 1 » . فرزند فاضل او نيز در ترجمهء آثار شيعه به زبان فارسى كوشا بوده چنان كه « مصباح المتهجّد » شيخ طوسى را براى خواجه نعيم الدين صفوى ترجمه كرده است « 2 » . بايد از فخر الدّين زوارهاى ( زنده در سال 947 ق ) هم ياد كرد كه او نيز از نويسندگان پركار فارسى نويس اين دوره بشمار مىآيد كه بيش از بيست جلد كتاب به اين زبان نگاشته كه از آن جمله ، ترجمهء كتاب نفيس « كشف الغمة في معرفة الأئمّة » إربلى ( وفات : 687 ه . ق ) و تلخيص كتاب بزرگ « أحسن الكبار في مناقب الأئمّة الأطهار » محمّد علوى ورامينى ( زنده در سال 743 ق ) است عليه السّلام « 3 » . و ملا فتح اللّه كاشانى ( وفات 988 ق ) نيز همچو استاد خود ، فاضل زوارهاى ، كتابهاى فراوانى به فارسى نوشت « 4 » كه همهء آثار اين بزرگان از ذخائر نفيس شيعه بشمار مىآيند .
در اواخر نيمهء دوّم قرن دهم ، يكى از محقّقين بزرگ شيعه ، كتابهايى
هامش
( 1 ) - « رياض العلماء » ج 2 / 101 ؛ « تاريخ نظم و نثر در ايران » ج 2 / 691 .
( 2 ) - « فهرستواره فقه هزار و چهار صد ساله اسلامى . . . » ص 9 .
( 3 ) - « رياض العلماء » ج 3 / 394 .
( 4 ) - « رياض العلماء » ج 4 / 318 .