بعيد نيست محقق اردبيلى رسالهاى در اين موضوع داشته باشد و احتمال دارد نسخهء معرفى شده در ذريعة ج 2 / 260 : لبعض الاصحاب از محقق اردبيلى باشد . از طرفى ميرزا عبد اللّه افندى نيز نسخهاى از اين رساله براى محقق اردبيلى در مازندران ديده است .
محقق اردبيلى در كتاب زبدة البيان ص 629 اشاره به اين بحث نيز كرده است : « ثم اعلم انّه لا شك فى دلالة الآية على تحريم الخمر مؤكدا و معللا . . .
و الحكمة تقتضى تحريم ما فيه المفسدة فكيف المفاسد ، كما بيّن فى الاصول .
و ان قلنا بالحسن و القبح الشرعيين و انّ افعاله تعالى ليست معللة بالاغراض ، و انّه يجوز خلّو الاحكام عن علل و مصالح . »
* * * * *
26 . رسالة فى منجزات المريض
عنوان بالا رسالهاى مستقل در مسأله منجزات المريض است اگر چه در كتب تراجم و كتابشناسى از آن نامى به ميان نيامده است و ليكن محقق اردبيلى در كتاب مجمع الفائدة و البرهان در ذيل عبارت ارشاد علامة : « و فى التبرعات المنجزه قولان » تصريح به اين رساله كرده است : « و ان الاولى ترك المال للورثه و الوصيّة مع عدم صحيح ، صريح و كونها كالوصيّة ، و سيجىء فى الوصيّة تحقيق المسألة ، و قد كتبت فيه رسالة منفردة و جمعت فيها اكثر الادلة و ذكرت وجوهها للجمع بين الادلة » مجمع الفائدة و البرهان ج 9 / 215 - 214 .
از عبارات ذكر شده استفاده مىشود كه اوّلا : محقق اردبيلى رسالهاى مستقل در موضوع منجزات مريض به رشتهء تحرير در آورده است : « و قد كتبت فيه رسالة منفردة » ؛ و ثانيا تصريح مىكند كه تحقيق مسأله در كتاب وصيّة خواهد آمد و كتاب الوصية از قسمتهاى مفقود شدهء مجمع الفائدة است ، و كتاب نهاية المرام صاحب مدارك كه تتميمى است بر مجمع الفائدة ، كتاب الوصايا و الوقف و الصدقة و الحبس را شامل نيست .