چون بر حال ما مطلع شد خطاب به مسلمانان ما كرده فرمود كه مسلمانان چند فرقهاند ، شما از كدام گروهيد ؟ در ميان ما شخصى كه روزبهان نام داشت و بر مذهب شافعى بود متكلم شده عقيده خود را نمود . آن جوان گفت : با تو كدامها متفقاند ؟
گفت : همه شافعىاند الا يك تن كه حسام بن قيس نام دارد و مالكى مذهب است .
سلطان خواست كه روزبهان را به راه نجات دلالت كند گفت : اى شافعى ! به اجماع قايلى و عمل به قياس مىكنى ؟ گفت : بلى ، يا بن صاحب الامر ! چون مردم او را اين چنين نام مىبردند .
فرمود : اى شافعى ! آيه مباهله را خوانده و مىدانى ؟ گفت : بلى . فرمود : كدام است ؟ خواند كه
فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَ أَبْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ وَ أَنْفُسَنا وَ أَنْفُسَكُمْ
« 1 » ، تا آخر آيه . فرمود كه ترا به خدا قسم مىدهم و به قرآن كه مراد پروردگار ازين آيه چه كسانند ؟ روزبهان خاموش شد ! فرمود : ترا به خدا قسم مىدهم كه در سلك اصحاب به غير از مصطفى و مرتضى و حسن مجتبى و حسين سيد الشهداء و بتول عذرا فاطمه زهرا ، ديگرى بود ؟ روزبهان گفت : لا ، يا بن صاحب الامر ! فرمود كه و اللّه نازل شد اين آيه در شأن ايشان و به اين آيه مخصوص نبوده كسى به غير از ايشان و بعضى ديگر از آيات و احاديث را به نوعى با فصاحت زبان و طلاقت لسان ادا كرد كه حضار مجلس را ديدهها گريان و سينهها بريان شده ، شافعى برخاسته گفت : غفرا غفرا يا بن صاحب الامر ! نسب خود را بيان فرما و اين سرگشته وادى ضلالت را راه هدايت بنما .
فرمود : طاهر بن مهدى بن حسن بن على بن محمد بن على بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب كه در شأن او نازل است
كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ
« 2 » كه مراد حضرت رب العالمين از امام مبين
هامش
( 1 ) . سوره آل عمران ، آيه 61 .
( 2 ) . سوره يس ، آيه 12 .