[ زندگانى امام موسى كاظم عليه السّلام ]
ذكر امام هفتم موسى بن جعفر بن محمد بن على بن الحسين بن على بن ابى طالب عليهم السّلام ذكر پدر امام هفتم از بيان مستغنى است . مادرش حميدهء بربريّه است .
اسم شريفش موسى . كنيتش ابو الحسن و ابو اسماعيل و ابو ابراهيم و ابو على و القابش كاظم و صابر و صالح و امين . ولادتش در روز يكشنبه هفتم شهر صفر بوده بعد از صد و بيست و هشت سال از هجرت و بعضى بيست و نه گفتهاند . وفاتش در بيست و پنجم ماه رجب سال صد و هشتاد و سه ، مدت عمر عزيزش پنجاه و پنج سال بوده ؛ از آن جمله با پدر بيست سال به سر برده و بعد از او ، ايام امامت و خلافت آن سرور بود كه سى و پنج سال بوده باشد . قبر مبارك و مزار متبركش جائى كه به « مقابر قريش » مشهور بود در شهر بغداد . سبب شهادتش زهرى كه سندى بن شاهك به فرمودهء هارون الرشيد در رطب خرما يا در طعام به آن حضرت خورانيد و مشهورتر رطب است . نقش خاتمش « الملك للّه وحده » . شاعر و مدّاحش سيد حميرى و دربانش محمد بن فضل و معاصرينش از جبابرهء بنى عباس : هادى و موسى و هارون الرشيد . اولاد امجادش بيست پسر و هجده دختر به تفصيلى كه مذكور خواهد شد .
مناقبش از حد تحرير بيرون است ؛ چنانچه اهل مدينه آن حضرت را زين المتهجّدين مىخواندند و فقرا و اهل حاجت او را باب الحوائج الى اللّه مىناميدند و از جهت صبرى كه بر ايذاء و اهانت دوست و دشمن داشت و فرو خوردن خشم را كه ملكه و عادت خود فرموده بود و بدى را به نيكى تدارك مىنمود به كاظم مشهور بود . معجزات و خوارق عاداتش اگر چه بيش از پيش است به ذكر بعضى از نزد مؤالف و مخالف ثابت است مزيّن اوراق مىگردد .