است ودر عين حال منافاتى با هم ندارند يعنى اين تعبيرات در مورد حضرت آدم ممكن است هم ناظر به ترك أوامر آزمايشى باشد وهم ارشادي وهم ترك أولى اما در ساير أنبياء تنها مىتواند ناظر به دو قسمت أخير يعنى ترك أوامر ارشادي وترك أولى بوده باشد البتة جوابهاى تفصيلي ديگرى است كه در جاى خود مثل كتاب تنزيه الأنبياء سيد مرتضى ( ره ) وتفاسير ذيل آيات مربوطه آمده است .
در اينجا به حديث جالبى كه مرحوم طبرسى در كتاب الاحتجاج آورده است اشاره مىنماييم . اين حديث طولانى است ودر قسمتى از آن آمده است كه مرد زنديقى ( نامسلمان ) خدمت حضرت أمير المؤمنين ( ع ) عرض كرد من مىبينم خداوند لغزشهاى پيامبران خود را آشكارا بيان كرده است مانند « وعصى آدم ربه فغوى » ( اين چه حكمتى دارد ؟ »
امام ( ع ) فرمود : ذكر لغزشهاى أنبياء وآنچه را كه خداوند در كتابش تبيين كرده از روشنترين دلائل حكمت خداوند متعال وقدرت ظاهر أو است زيرا مىدانست معجزات ودلائل أنبياء چنان در دل أمتها بزرگ مىآيد كه بعضي معتقد به الوهيت وخدايى أنبياء مىشوند همانگونه كه نصارى درباره عيسى بن مريم گفتند لذا خداوند اين لغزشها را مىشمارد تا همه بدانند آنها كمالات وصفات الهى را دارا نبودند ( وكسى فكر الوهيت آنها را در سر نپروراند ) « 1 »
درباره پيغمبر گرامى اسلام نيز آيات مختلفي در قرآن وجود دارد كه در مسأله عصمت سؤالبرانگيز است كه ما به يكى از آنها اشاره مىكنيم :
« وَإِذا رَأَيْتَ الَّذِينَ يَخُوضُونَ فِي آياتِنا فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتَّى يَخُوضُوا فِي حَدِيثٍ غَيْرِهِ وَإِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطانُ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرى مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ »
« 2 »
هامش
( 1 ) - تفسير الثقلين 3 / ، ص 404 حديث 163 .
( 2 ) - سوره انعام 68 / .