سوى خداوند دعوت مىكند . « 1 »
وبر اين أساس است كه متكلمين اسلامى ، ادلّهء خويش را در اين مورد اقامه كردهاند .
مرحوم مقدس اردبيلى در حاشية شرح تجريد با برهان - لميّ - « 2 » به اثبات مدّعاى خويش مىپردازد وچنين مىگويد :
هركس بالفطرة درمىيابد كه در خارج ، موجودى هست ، من ، تو . . . .
حال مىپرسيم ، اگر اين موجود ، واجب است كه اثبات واجب شده است واگر ممكن الوجود مىباشد ، هر ممكنى بالبديهة محتاج به مؤثّر موجود است والّا دور يا تسلسل لازم آيد ودر جاى خود با برهان ثابت كرديم كه اين دو باطل است . « 3 »
در بيان صفات بارى تعالى
قدرت
قدرت ، در لغت به معنى نيرو وتوانايى است « 4 » ودر اصطلاح عبارت است از تمكّن وتوانايى بر ايجاد چيزى . « 5 »
مرحوم مقدس اردبيلى پس از اثبات صانع ، به اثبات صفات حق تعالى مىپردازد ومقدم بر همه ، از « قدرت » بحث مىكند ، وبه اختلاف ميان حكما ومتكلّمين در تعريف « قدرت » اشاره وسخن فلاسفه را ردّ ومنشأ اختلاف را بيان مىدارد . أو « قادر » را چنين معنى مىكند : « انّه يصّح منه ايجاد العالم
هامش
( 1 ) . سوره لقمان آية 32 وسوره فصلت آية 51 وسوره زخرف آية 9 .
( 2 ) . برهان لمّى ، روش استدلال از علّت به معلول است . شرح منظومه سبزوارى : 91 .
( 3 ) . حاشية شرح تجريد : 4 .
( 4 ) . لسان العرب : 5 / 76 .
( 5 ) . كليات أبو البقاء : 258 ودستور العلماء : 3 / 153 .