شد . « 1 »
در سده دهم هجرى در عين اينكه شمارى از علما نزد شاهان صفوى مقام و مرتبه خاصى داشتند ، برخى از آنان از نزديك شدن بهدربار خوددارى مىكردند . مقدس اردبيلى از جملهء كسانى است كه روش شاه عباس اول را در اداره حكومت نمىپسنديد و در نهايت حاضر نشد به اصفهان برود . به گفته مؤلف كتاب قصص العلما ، صاحب معالم و صاحب مدارك كه در نجف بودند قصد زيارت على بن موسى الرضا عليه السّلام را داشتند و از ترس اينكه مبادا شاه عباس اول ايشان را نزد خود بخواند و براى اينكه با سلطان معاشرت نكنند از زيارت منصرف شدند . « 2 »
حوزههاى علمى شيعى ايران در سده دهم و نيمه اول سده يازدهم هجرى
حوزه علميه مشهد
در سده دهم هجرى به سبب شرايط سياسى خاص حاكم بر ايران و يورشهاى پىدرپى اوزبكها به خراسان حوزه علميه مشهد فعال نبود . از دوره فرمانروايى اسماعيل اول صفوى تا سال 939 اوزبكها پنجبار به خراسان يورش بردند . « 3 » و پس از آن نيز اين يورشها ادامه يافت و خراسان مدت دوازده سال در معرض يورش اوزبكها بود و مردم از ترس آنها آسودگى نداشتند . « 4 » اوزبكها چند بار
هامش
( 1 ) . مينورسكى ، سازمان ادارى حكومت صفوى ، ترجمه مسعود رجبنيا ، ص 73 ، انتشارات اميركبير ، تهران ، 1368 .
( 2 ) . تنكابنى ، ميرزا محمد ، قصص العلما ، ص 281 ، انتشارات علميه الاسلاميه تهران ، 1364 .
( 3 ) . تركمان ، اسكندربيك ، تاريخ عالمآراى عباسى ، ج 1 ، ص 41 - 59 ، مؤسسه مطبوعاتى امير كبير تهران 1334 .
( 4 ) . همان مرجع ، ج 1 ، ص 50 .