تقى مجلسى از كربلا به اصفهان موجب تحول و گسترش سريع و عميق در حوزه علميه اصفهان گرديد . او مدت چهارده سال در اصفهان به تدريس پرداخت و شمار دانشجويان حوزه علميه اصفهان كه در ابتداى ورود وى پنجاه نفر بود در هنگام وفات او به بيش از هزار نفر رسيد . « 1 » در اوايل سده يازدهم هجرى كه شاه عباس اول مركز حكومت را به اصفهان انتقال داد حوزه علميه اصفهان رونق بيشترى يافت و با آمدن علماى بزرگ از عراق و جبل عامل بر اهميت اين حوزه افزوده شد .
بازسازى و توسعه مسجد جامع اصفهان در دوره اسماعيل اوّل و طهماسب اول « 2 » و بناى مسجد شيخ لطف الله به فرمان شاه عباس طى سالهاى 1011 تا 1028 « 3 » و بناى مسجد امام ( مسجد شاه اصفهان ) به دستور وى كه ساختمان آن نوزده سال ادامه يافت و بنابر مشهور در مهندسى اين بنا دانشمند بزرگوار شيخ بهايى نيز دست داشت « 4 » موجب گسترش حوزه علميه اصفهان گرديد . در اين حوزه از سده يازدهم هجرى به بعد چهرههاى برجستهاى چون شيخ بهايى ، ملا عبد الله تسترى ، محمد تقى مجلسى ، محمد باقر مجلسى ، ميرداماد ، ملا صدراى شيرازى ، ميرفندرسكى ، محقق سبزوارى و . . . به تدريس اشتغال داشتند و حوزه علمى اصفهان به يكى از فعالترين حوزههاى علمى شيعى در دوره صفوى تبديل شد .
برخى از چهرههاى برجسته حوزه علميه اصفهان در سده دهم و نيمه اول سده يازدهم هجرى عبارتند از :
1 - محقق ثانى
شيخ نور الدين على بن حسين بن عبد العالى عاملى كركى معروف به محقق
هامش
( 1 ) . امين ، سيد محسن ، اعيان الشيعه ، ج 8 ، ص 48 .
( 2 ) . شهابى ، دكتر على اكبر ، تاريخچه وقف در اسلام ، ص 26 ، چاپخانه دانشگاه تهران ، 1343 .
( 3 ) . همان مرجع ، ص 30 - 31 .
( 4 ) . همان مرجع ، ص 27 .