تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 744

مساهمون:

ص٧٤٤
باشد ولى با اين حال در اين دوره اين حوزه رونق داشته به طورى كه مدارس متعددى مثل مدرسه فيضيه و مؤمنيه و . . . ساخته شده و چهره‌هاى مبرز علمى مثل ملا صدراى شيرازى ( صدر المتألّهين متوفى 1050 ه ق در بصره ) ، فيض كاشانى ( 1007 - 1091 ه ق ) ، مولى عبد الرزاق لاهيجى ملقب به فيّاض ( متوفى 1051 يا 1061 ه ق ) و . . . در اين حوزه به فعاليت و تدريس و تأليف مشغول بوده‌اند .

حوزه علميه مشهد

اهميت مشهد از روزگار صفويان كه به ترويج آيين تشيع اهتمام شديد مىورزيدند رو به ازدياد نهاد ولى پيش از روى كار آمدن اين سلسله هم به خاطر وجود مرقد مطهر امام رضا عليه السّلام كم و بيش بر وسعت و اعتبار آن افزوده شد . ولى اوضاع مذهبى حكومت صفويه به آبادى شهر مشهد كمك شايانى كرد به طوريكه در زمان شاه طهماسب اول ( به گفته مير مجد الدين محمد در كتابت زينت المجالس كه در سال 1004 ه ق تأليف شده ) كه دوره جوانى حكومت صفويه بود شهر مشهد به غايت آباد شد ، به همين نسبت جنبه علمى و درسى نيز در مشهد رشد كرد و كم‌كم حوزه علميه آن در رديف حوزه‌هاى بزرگ و معروف عالم تشيّع درآمد ، قبل از قرن دهم هم در مشهد مدارس علميه وجود داشته زيرا ابن بطوطه در ديدار خود از مشهد در سال 734 ه ق از وجود مدرسه و مسجدى در كنار بقعه حضرت رضا عليه السّلام ياد مىكند . وجود دو مدرسه پريزاد و دو درب كه در سالهاى 821 و 843 ه ق [ در عهد شاهرخ تيمورى ] بنا گرديده‌اند وجود حوزه علميه را پيش از قرن دهم در مشهد مسلم و حتمى مىكند ولى محيط علمى آن زمان نيز به تبع محيط اجتماعى و سياسى پيرو مذهب تسنّن [ غير شيعى ] بود و روش علمى فقها و علما در مسائل فقه و اصول و كلام و تفسير با روش حوزه‌هاى