و ولايت صاحب اين قبر . » « 1 »
اكنون ، پس از معرفى كوتاه مرحوم مقدس اردبيلى به بررسى اجمالى يكى از تأليفات مهم و بسيار با ارزش ايشان بنام « حديقة الشيعه » مىپردازيم كه موضوع اين مقاله مىباشد .
در مقدمهء حديقة الشيعه آمده است كه جلد اول آن در احوالات نبى اكرم صلّى اللّه عليه و آله بوده و تابحال چاپ نشده ، و جلد دوم در احوالات ائمه اطهار و امامت مىباشد و چندين مرتبه نيز به چاپ رسيده است . « 2 » قصص العلماء نيز در اين مورد چنين مىگويد : « جمعى بسيار از اعيان علماء شهادت بر آن دادهاند كه اين كتاب از مقدس اردبيلى است مانند صاحب حدائق و شيخ عبد اللّه بن صالح و شيخ سليمان بن عبد اللّه ماحوزى و غير ايشان » « 3 » . لغتنامه دهخدا نيز او را صاحب تأليفات بسيارى مىداند كه از آن جمله « حديقة الشيعه » مىباشد . « 4 »
ريحانة الادب نيز ضمن ذكر برخى از تأليفات وى چنين ادامه مىدهد كه :
« ناگفته نماند كه نسبت كتاب حديقة الشيعه به مقدس اردبيلى جاى ترديد نيست و موافق نقل معتمد ، محقق بحرانى شيخ سليمان سابق الذكر و صاحب رياض العلما و صاحب حدايق و شيخ حرّ عاملى و بعضى ديگر از اجله همين كتاب را به دو نسبت دادهاند . علامه نورى نيز در كتاب مستدرك الوسائل در اقامهء برهان براى اثبات اين مطلب اهتمام تمام به كار برده و گويد موافق آنچه از بعض مشايخ مسموع شد اصل اين شبهه [ كه اين كتاب از مقدس اردبيلى نيست ] از صوفيه مىباشد كه چون قبايح خودشان را در اين كتاب ديده و عظمت و جلالت آفاقى مؤلف را نيز ملاحظه كرده و نتوانستهاند براى مؤلف چيزى بگويند لاجرم نسبت كتاب را به او انكار نموده و به وجوهى تشبّث كردهاند كه مصداق : « اوهن من
هامش
( 1 ) . همان ، ص 369 .
( 2 ) . حديقة الشيعه ، ص ز .
( 3 ) . قصص العلماء ، ص 346 .
( 4 ) . لغتنامه دهخدا ، ذيل كلمهء « مقدس اردبيلى » .