قرآن نيز با اين شيوه بيان شده كه نياز به شرح و تفصيل بيشتر دارد كه فقه القرآن عهدهدار آن است .
و سنت يعنى قول و فعل و تقدير معصومين عليهم السّلام به عنوان متمّم و مكمّل و مبيّن و مفسّر احكام ياد شده در قرآن كريم مطرح است كه ضرورت وجود امام زمان ( عج ) و جانشين عام و خاصّ او را در هر عصر و زمان عقلا و شرعا مسلم مىنمايد .
3 - احكام كلى و عام - كه به منزله قانون اساسى اسلام است و دستورات صادره چنان جامع و كليدى است كه بايد در همه ابواب فقهى يا غالب موارد احكام جريان يابد و به عبارت ديگر متعلق مخصوص و موضوع خاص ندارد ، و از اين گونه آيات احكام با عنوان « قواعد فقه » نام برده مىشود مانند آيات :
« لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ . . . »
( بقره 286 ) و نيز آيات 233 بقره ، 152 انعام ، 42 اعراف ، 62 مؤمنون و 7 طلاق دلالت بر نفى تكليف ما لا يطاق مىنمايد و يا آيه :
« ما يُرِيدُ اللَّهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِنْ حَرَجٍ »
( مائده 6 ) و آيات 78 حج ، 61 نور ، 17 فتح كه بر نفى حرج و تحمل زحمت و فشار غير قابل تحمل در دين دلالت دارند .
« وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلًا »
( نساء 141 ) كه نفى سبيل و سلطه و حاكميت كفار را بر مسلمين اعلام مىنمايد . و نيز آيه :
« وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى »
( انعام 164 ) و آيات 15 اسراء ، 18 فاطر ، 7 زمر و 38 نجم كه رفع مسؤوليت جزايى افراد را در مقابل ديگران بيان مىنمايد . وجود اين گونه آيات در آيات الاحكام كه به فرموده مقدس اردبيلى فراوان در قرآن به چشم مىخورد آنجا كه مىنويسد : فان اكثر الايات المستنبطة منها الاحكام فى غاية الاجمال و انما يفهم تفصيلها من الاجماع و الاخبار ، « 1 » وظيفه فقيهان متعهد را در
هامش
( 1 ) . محقق اردبيلى ، احمد بن محمد ، زبدة البيان فى احكام القرآن ، تهران ، مكتبة المرتضويه . ص 123