و چه بسيار تحقيقات كه در اين زمينه عرضه گرديده است . از اينرو ديدگاههاى اردبيلى هرچند سخن آخر شمرده نمىشود ، ولى بدون ترديد ، هنوز هم بحثهاى او سرمايه ارزشمندى است كه نيرو و توان گام برداشتن در عرصههاى جديد را به ارمغان مىآورد . بويژه كه تفكر فقهى سياسى او از امتيازات و برجستگيهاى فراوانى برخوردار است .
سلام و درود بىپايان حضرت حق جل و علا بر روح بزرگ فقيه مجدد و احياگر كبير ، حضرت امام خمينى ، كه غبار از چهرهء فقه شيعه برگرفت ، و آنچه را كه بزرگانى مانند اردبيلى در گوشه و كنار فقه مىديدند ، او در پهنهء فقه درك نمود ، و آنچه را كه آنان در زاويه حجره بدان « مىانديشيدند » ، او در « صحنهء گيتى » ، بدان « عينيّت » بخشيد . و با تلاش و مجاهدهء قهرمانانه و پيروزمندانهء خود ، براى هميشه فقه و فقاهت ، فقيهان و فقهآموزان را رهين و مديون خويش ساخت .
« مسأله حكومت در عصر غيبت » از ديدگاه محقق اردبيلى ، در دو مرحله قابل بررسى و ارزيابى است :
1 - ديدگاه مقدس پيرامون « دولت جائر »
2 - ديدگاه مقدس پيرامون « دولت عادل »
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 176
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص١٧٦