الاجتناب لو أمكن و هو يقتضى إراقة الماء ثم التيمم لوجودها فى دليل الأصل و يحتمل الحمل على الاجتناب و لهذا قلنا بالاحتياط دون الوجوب . » « 1 »
تطهير مسجد با آب قليل
2 - چون وجوب تطهير مسجد با آب كر مستلزم حرج و مشقت است و شريعت نيز سهله و سمحه مىباشد ، مسجد را مىتوان با آب قليل تطهير كرد بخصوص اگر تطهير با دشوارى همراه باشد و موجب تعطيل شدن بخشى از زمين يا تمام مسجد شود كه خود ضرر و خسارت بزرگى است . « 2 »
ايشان پس از تأويل ادلهء نجاست آب قليل ، دليل « نفى حرج » و « سهله بودن شريعت » را مؤيدى بر چنين تأويلى و حمل آنها بر غير حالت تطهير مىشمارد . « 3 » چنانچه بر تطهير هر چيزى به وسيلهء آب مطلق نيز به همين دليل تمسك مىجويد . « 4 »
ايمان از روى تقليد
3 - آيا ايمان به اصول اعتقادى بدون دليل كافى است ؟ محقق اردبيلى معتقد است كه اگر آدمى به حدّ يقين رسيد ، كافى است ، هر چند دليلى در كار نباشد ، « 5 » و يكى از دلائل آن را عدم توانايى دختر بچهء نه سالهء بالغى مىشمارد كه قدرت ايمان محققانه و يقين از روى ادلّه را ندارد . نه تنها دختر بچه كه افراد بزرگتر نيز گاهى از چنين توانايى بىبهرهاند « 6 » . و اين همه را بر اساس
هامش
( 1 ) . مجمع الفائدة و البرهان ، مقدس اردبيلى ، ج 1 ، ص 282 .
( 2 ) . همان ، ص 361 .
( 3 ) . همان ، ص 335 .
( 4 ) . همان ، ص 338 .
( 5 ) . همان ، ج 2 ، ص 55 و 350 .
( 6 ) . همان ، ج 3 ، ص 189 ، 380 .