كه خداوند اثر نعمت خود را در بندهاش در وقت وسعت ببيند چنانكه دوست دارد صبر وقناعت را در تنگى ببيند پس از هيچ كس چيزى را رد نمىكرد واگر كسى التماس مىكرد لباس نفيسى را بپوشد مىپوشيد ومكرّر شد كه از عمامه هاى پر قيمت كه قيمت آن در آن عصر با طلا مقابله مىكرد به أو هديه مىكردند آن را مىپوشيد وبه زيارة مىرفت هنگامى كه گدايان چيزى از أو طلب مىكردند آن را قطعه قطعه مىكرد وبه آنها مىداد گاهى به اندازهء يك ذراع از آن در حين وارد شدن به خانه باقي مىماند .
از قبيل اين حكايات بسيار وخارج از موضوع كتاب است . « 1 »
كيفيّت درس خواندن مقدّس اردبيلى
روضات از حدائق المقرّبين نقل كرده است :
منزل اردبيلى جنب منزل مولى ميرزا جان باغندى كه هم درس وهم بحث أو بود قرار گرفته بود وباغندى أكثر شب را بيدار مىماند ومطالعه مىكرد ولى اردبيلى أوايل شب مىخوابيد سپس براي نماز شب بيدار مىشد بعد مشغول مطالعه مىگرديد ودر اين مدّت كم بهتر وبيشتر از باغندى مطالب را مىفهميد .
واقعيّت اين است كه محصّل بايد وقت مطالعه ووقت استراحت ووقت عبادت را با نظم وترتيب صحيح درنظر بگيرد ودر غير وقت وبىموقع خود را به زحمت انداختن يا بيش از حدّ خود را خسته كردن نمىتواند نتيجة بردارد .
خواب در اوّل شب ، بيدارى در آخر شب ، وقتشناسى عاقلان وانسانهاى منظّم است به علاوة نماز شب خواندن سبب توفيق طلبه ومردان خدا است ومطالعه بعد از استراحت با اعصاب راحت مناسبتر از جميع أوقات مىباشد .
هامش
( 1 ) - روضات الجنات : 1 / 82 .