و از جمله آنچه در مورد مقبره زيد فرزند امام زينالعابدين گفته مىشود اينكه
حنظلة بن صفوان كارگزار مصر كسى است كه سرمبارك را در همين جايى كه اكنون به مشهدالرأس در حى ( محله ) زينالعابدين قاهره شناخته مىشود ، بهخاك سپرده است .
اين آرامگاه ابتدا داخل بناى قديمى كه اكنون چيزى جز ورودى كوچكىكه يك لنگه در سنگى گرانيتى بر آن سوار شده و در اطراف آن نيز سنگ گرانيت وجود دارد ، باقى نمانده است ؛ در راهروى داخلى اين مزار و سمت راست داخل مصلى و مسجد كنونى ، طاقى نيز وجود دارد .
اين مقبره يا به تعبير باستانشناسان آرامگاه اكنون در حى ( محله ) زينالعابدين وجود دارد و به نام " الحمراء القصوى " - در اشاره به دوره اسلامى و طبق نوشته المقريزى در خطط خود - معروف است و در شمال شرقى شهر القسطاط ( مصر قديم فعلى ) قرار دارد . بر اين شهر بود كه عباسيان شهر " العسكر " [ اردوگاه لشكرى ] ، دومين پايتخت مصر اسلامى را بنا كردند .
تاريخچه بناى مسجد پيوسته به مقبره نيز كه مسجد زينالعابدين نام دارد به اوايل قرن نوزدهم يعنى زمانى بازمىگردد كه بيشتر بناهاى آنرا عثمان آغا مستحفظان ، بازسازى كرد و براى خود و همسرش حفيظه خانم مقبرهاى در مسجد ساخت و پس از وفات در سال 1231 . / 1816 م . در آن بهخاك سپرده شد و اندكى بعد همسرش نيز در سال 1241 . / 1826 م . وفات يافت و آنچه گفته شد بر روى سنگ قبر هريك از آنها ، نوشته شده است .
از عمارت فاطمى اين مسجد و اين مقبره جز لوح يادبودى كه بر قسمت ورودى مسجد قديم در سمت غرب وجود دارد ، چيزى باقى نمانده است . بر اين لوح يادبود عينا عبارت زير نوشته شده است : « بسمالله الرحمن الرحيم ، هذا مشهد الامام على زينالعابدين ابن الامام الحسين بن على بن ابىطالب صلوات الله عليهم اجمعين فى سنهء 549 . »
گنبدى كه بر فراز آرامگاه وجود دارد متعلق به دوره مملوكى است و در قرن هشتم
اهل بيت در مصر ( فارسى ) — صفحة 399
مساهمون: السيد هادي الخسروشاهي
ص٣٩٩