/ 672
دعا سلاح مؤمن است
[ 147 ] و نيروى روحى آنان برخاستهء از دعايى بود كه همچون باردادن به ذات با نيروى معنى بود و از راههاى زير صورت مىگرفت :
الف : قانع شدن به اين كه اصلاح ذات راه پيشرفت است ، و به همين سبب وى - و بالطبع عمل - خود را با اصلاح نفس آغاز مىكردند و مىگفتند :
پروردگارا ، گناهان ما را بيامرز
( رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا )
.
ب : مهمترين عنصر تربيتى جلوگيرى از زيادهروى و اسراف در كار است . و آن عبارت است از مقيد بودن دايمى به اندازههاى رسالتى : نه خواب اضافى ، و نه راحتى فراوان ، و نه خودكشى از زيادى كار و نه تبذير و فرورفتن در شهوات . آنان از اسراف خود استغفار مىكردند و مىگفتند :
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِي أَمْرِنا
.
ج : ثبات و استوارى و مردد نبودن ، و در نتيجه تصميم و عزم راسخ داشتن كه عنصر اساسى در پيروزى است ، چه ، ارادهء نافذ معجزه مىكند ، و آنچه نيت بر آن قادر باشد بدن نيز بر آن قادر است . به همين جهت آنان در دعاى خود مىگفتند :
ربنا
ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
.
وجود اين رفتار رسالتى در آنان ، راهنماى همهء جنگندگان در راه خدا بود ، و خشم و ترديد و ترس و جزع به وجود آنان راه نداشت .
«
وَ ما كانَ قَوْلَهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا ذُنُوبَنا وَ إِسْرافَنا فِي أَمْرِنا وَ ثَبِّتْ أَقْدامَنا وَ انْصُرْنا عَلَى الْقَوْمِ الْكافِرِينَ
- و سخن ايشان جز آن نبود كه مىگفتند : پروردگارا گناهان ما را بيامرز ، و از زيادهروى ما در كار خودمان درگذر ، و گامهاى ما را استوار كن و ما را بر گروه كافران پيروز گردان . » [ 148 ] «
فَآتاهُمُ اللَّهُ ثَوابَ الدُّنْيا وَ حُسْنَ ثَوابِ الْآخِرَةِ وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ
- پس خداوند پاداش دنيا و نيكوترين پاداش آخرت را به ايشان داد ، و خدا نيكوكاران را دوست مىدارد . »