[ لا تلوون ] : توجه نمىكنيد ، روى برمىتابيد .
156 [ ضربوا ] : « الضرب فى الارض » يعنى سير كردن در زمين است ؛ و به قولى شتاب كردن در سير .
[ غزّى ] : جمع غاز ، جنگجويان .
/ 676
فداكارى و جانبازى ، راه پيروزى و رشد جامعه
رهنمودهايى از آيات :
هنوز بحث قرآن دربارهء آمادگيهاى معنوى براى جنگيدن با كفار است ؛ در نخستين آيه مؤمنان سخت از آن بيم داده مىشوند كه به فكر تسليم شدن به كفار بيفتند ، چه ، اينان به چيزى جز آن راضى نخواهند شد كه مؤمنان به حالت سابق خود بازگردند و همهء دستاوردهاى رسالتى خود را از كف بدهند .
آيهء دوم حكايت از آن دارد كه خدا مولى و يارى دهندهء شما است ، و آيهء سوم مىگويد كه كافران از رو به رو شدن با شما بيمناكند و بازگشت آنان به آتش است .
در آيات پس از آن ، قرآن مثالهايى براى اين مطالب مىزند كه در آنها مسلمانان به پيروزى دست يافتهاند ، ولى آنان را به حال خود وانمىگذارد كه در رؤياها بمانند ، بلكه مثالى از شكست و سببهاى آن را مىآورد كه برجستهترين آنها ناتوانى روانى معنوى و اختلاف و نافرمانى است ، و به يادشان مىآورد كه خدا با وجود اين به يارى خود تأييدشان كرد و چنان شد كه امنيت خاطر و ميل به خواب آنان را فراگرفت و به يارى خداوند اطمينان پيدا كردند .