تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 483

مساهمون:

ص٤٨٣
توجه مىرسد كه عقل پذيراى پند و يادآورى داشته باشد ، و آن كس كه چنين نباشد پند نمىپذيرد . و اين پند گرفتن به « لبّ » است ، پس لبّ چيست ؟ آيا عقل است به اين اعتبار كه جوهر آدمى و لبّ خلاصه او است ، يا اين كه اولوا الالباب ( - صاحبان لبّ ) كسانى هستند كه به پوستها و ظواهر كارى ندارند بلكه به حقايقى توجه دارند كه ظواهر سبب اكتشاف آنها مىشود ؟ [ 8 ] چه كس جز خود انسان مىتواند انحراف نفس ( زيغ قلب ) را كشف كند ؟ و با وجود آن كه گاه ديگران به شخص براى آگاه شدن از زيغ و انحراف خود كمك مىكنند ، آنان نمىتوانند اين زيغ را اصلاح كنند مگر اين كه خود شخص بخواهد . فهم ذاتى نه تنها قلب را پس از گرفتار شدن آن به كجى و زيغ اصلاح مىكند ، بلكه از گرفتار شدن در آيندهء آن به اين زيغ جلوگيرى به عمل مىآورد . از همين رو راسخان در علم به خدا براى آن متوسل مىشوند كه قلبهاشان دچار انحراف نشود ، و با اين دعا خداوند در قلبهاى ايشان يك ايمنى از زيغ و فهم ذاتى مىآفريند كه هر وقت كجى به قلبهاشان راه يابد به اصلاح آن بپردازد ؛ پيوسته مىگويند : «
رَبَّنا لا تُزِغْ قُلُوبَنا بَعْدَ إِذْ هَدَيْتَنا وَ هَبْ لَنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً إِنَّكَ أَنْتَ الْوَهَّابُ
- پروردگارا ، پس از آنكه به ما راه نمودى ، دلهاى ما را منحرف مساز ، و از جانب خود بر ما رحمت ارزانى دار كه تو / 516 بسيار بخشنده‌اى . » رحمت فرود آمدهء از جانب خدا گوناگون است ، ولى مهمترين آنها شناخت و معرفت است كه خداوند به بشر ، يا از طريق وحى قرآنى يا از طريق الهام ، ارزانى مىدارد . و دعا كردن و خواستن از خدا توجه مؤمنان راسخ در علم را به معرفت رشد مىدهد ، و به همين سبب آنان اين دعا را تكرار مىكنند و از خدا خواستار رحمت ( معرفت ) مىشوند . و روح علمى اساسا نيازمند به پرورش و رشد است ، و مؤمنان با اين دعا به رشد دادن و تقويت كردن اين روح مىپردازند .