خدا فرمان داد كه محور بحث در اين شب ايمان به خدا و فراموش كردن قوميتها و نژادها بوده باشد .
«
وَ اذْكُرُوهُ كَما هَداكُمْ وَ إِنْ كُنْتُمْ مِنْ قَبْلِهِ لَمِنَ الضَّالِّينَ
- و خدا را از اين كه شما را هدايت كرد يا كنيد ، در صورتى كه پيش از آن از گمراهان بوديد . » مقايسهء حالت عقب ماندگى قديمى امت و فساد جاهلى با حالت پيشرفتهء كنونى / 354 در سايهء رسالت تازهء اسلام ، سبب تقويت ايمان به رسالت مىشود و آن را با كمال نيرو به پاسدارى از آن برمىانگيزد .
قرآن به ما فرمان مىدهد كه رسالت خدايى را كه بر اثر آن هدايت يافتيم به ياد داشته باشيم ، تا در عملى كردن ارزشهاى آن سستى نورزيم ، و واقعا به نعمت يگانگى و امنيت و اطمينان و نشاط توجه داشته باشيم ، و در نتيجه متوجه نعمتهاى ديگر مىشويم كه برخاستهء از اين رسالت است ، و اگر سخت به آن متمسك نشويم ممكن است استمرار پيدا نكند ، بلكه لازم است به پاسدارى از آن بپردازيم ، و متوجه باشيم كه اگر در محافظت آن كوشش نكنيم به زودى از ميان خواهد رفت .
بهرهورى از خط سير ايمان
[ 199 ] پس از عرفات ، خط سيرى ايمانى آغاز مىشود كه قرآن آن را به نام ( الافاضة ) به سبب شبيه كردن آن به راه افتادن سيل در آن هنگام كه خورشيد به غروب كردن ميل مىكند ناميده است ، دور آن گروههاى حاجيان آمادهء رفتن به طرف مشعر الحرام مىشوند و اين كار دسته جمعى را همچون سمبلى براى تلاش دستهجمعى در راه خدا نشان مىدهند ، و بر همان راهى سير مىكنند كه رسالت خدا معين كرده است بدون آنكه تمايزى ميان طبقات مختلف مسلمانان وجود داشته باشد .
در جاهليت براى بعضى از قبايل در افاضه حق تقدم قائل بودند و اين قبيله پيشاپيش ديگران مىايستاد و از نقطهاى نزديكتر از محل ايستادن ديگران به مشعر به