راه مىافتاد ، يا از خود مشعر افاضه را آغاز مىكرد . و آيهء قرآن صريحا اين امتياز را لغو كرده و گفته است كه آنان نيز با ديگران حركت كنند :
«
ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفاضَ النَّاسُ
- و سپس از آنجا به راه افتيد كه ديگران به راه مىافتند ، » از همان نقطهاى كه افاضهء ديگران از آنجا آغاز مىشود .
«
وَ اسْتَغْفِرُوا اللَّهَ
- و از خدا آمرزش خواهيد . » / 355 تا هر كس متوجه اين امر باشد كه هر انسانى در برابر پروردگارش گناهكار است و بر او روا نيست كه به تزكيهء خود بپردازد و خويشتن را برتر از ديگران بداند ؛ ما همه بندگان خداييم و امكان آن هست كه آن كس كه در نظر ما ناچيز مىنمايد در نزد خدا شريف باشد و شريفتر از آن كس كه خود را شريف مىپندارد .
«
إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
- هرآينه خدا آمرزندهء مهربان است . »
چگونه به دنيا و آخرت برسيم ؟
[ 200 ] پس از مشعر حاجيان به جانب منى به راه مىافتند كه مناسكى مىبايست در آن صورت بگيرد : تقديم هدى ، پراندن سنگ ( رمى جمره ) و ستردن مو ( تقصير ) ، و در اين هنگام حجّاج در منى گرد هم جمع مىشوند كه زندگى خود را بر وفق آرزوهاى خود بنا كنند ، پس به دو گروه تقسيم مىشوند : گروهى آن كسان كه از خدا ياد مىكنند و پيش از آنكه به مردمى يا سرزمينى يا خاندانى خود را نسبت دهند به خدا نسبت مىدهند ، و سر آن دارند كه براى خود يك زندگى موافق با برنامهء خدايى فراهم آورند ، و گروهى ديگر در به دست آوردن كسبهاى دنيا تلاش مىكنند بىآنكه در بند آخرت باشند و به همين جهت هر دو را از دست مىدهند .
«
فَإِذا قَضَيْتُمْ مَناسِكَكُمْ
- پس چون آداب حج را به پايان رسانديد ، » در منى با رمى جمرات و تقديم هدى و سر تراشيدن يا كوتاه كردن مو ، و در نتيجه آزاد شدن از بيشتر مظاهر احرام .
«
فَاذْكُرُوا اللَّهَ كَذِكْرِكُمْ آباءَكُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِكْراً
- پس از خدا ياد كنيد