داراى حكم و خصيصهاى مىباشند ، اجمالا حكم چهار قسم گفته شد باقى ماند حكم قسم پنجم يعنى آفاقى كه عرض آنها از ميل كلّى بيشتر و از « 90 » درجه كمتر باشد .
در اين آفاق اعظم مدارات ابدى الظّهور با منطقة البروج بر دو نقطه تقاطع مىكنند كه ميل آن دو نقطه از معدّل در جهت قطب ظاهر با عرض بلد مساوى بوده و اعظم مدارات ابدى الخفاء نيز با منطقة البروج در دو نقطه در جهت قطب خفى تقاطع مىكند و منطقة البروج به اين چهار نقطه به چهار پاره و چهار قوس تقسيم مىشود :
1 - قوسى كه پيوسته ظاهر و ابدى الظّهور است و در ميان آن نقطه انقلاب صيفى باشد و در مدتى كه آفتاب در اين قوس است روز اطول ايّام است .
2 - قوسى كه پيوسته مخفى و در منتصفش نقطهء انقلاب شتوى مىباشد و مدّت درنگ آفتاب در اين قوس شب اطول ليالى است .
لازم بتذكّر است كه دو طرف قوس اوّل با افق مماسّ شده و هرگز غروب نمىكند چنانچه دو طرف قوس دوّم با افق مماسّ گشته و هرگز طلوع نمىنمايد .
3 - قوسى كه در منتصفش اوّل برج حمل يا بعبارت ديگر نقطه اعتدال ربيعى باشد طلوعش معكوس است يعنى آخر قوس پيش از اوّلش طالع مىگردد ولى غروبش مستوى و بر طبق معمول مىباشد ، يعنى اوّلش ابتداء ظاهر شده و آخرش پس از آن طالع مىگردد مشروط باينكه قطب ظاهر در جانب شمال باشد ولى اگر قطب ظاهرش در جانب جنوب باشد طلوعش مستوى و غروبش معكوس مىگردد .
4 - قوسى كه اوّل ميزان و بعبارت ديگر نقطهء اعتدال خريفى در منتصفش باشد طلوع و غروب اين قوس به عكس قسم سوّم است يعنى اگر قطب ظاهرش در شمال باشد طلوع آن مستوى و غروبش معكوس است و در صورتى كه قطب مزبور در جنوب باشد ، طلوعش معكوس و غروبش مستوى مىباشد .
[ وضع شمس نسبت به سكنه عرض تسعين ]
متن : و امّا عرض تسعين : فقطبا المعدّل قطبا افقه و غاية ارتفاع الشّمس به قدر الميل الكلّى و لا طلوع و لا غروب الّا بالحركة الخاصّة . فالسنة يوم و ليلة كما مرّ .
و لنختم هذا الفصل بجدول لبيان عروض مبادى الاقاليم و اواسطها و اطول