ولى كسى كه به پرسشهاى نامبرده پاسخ منفى داد ، از آن اميدوارى و واقع بينى و بالاخره از اين بلند طبعى و شجاعت فطرى ، برخوردار نيست .
از اينجاست كه مىبينيم در ملت هايى كه روح ماديت در آنها غلبه دارد ، روز به روز انتحار و خودكشى زيادتر مىشود و كسانى كه همهء دلبستگىشان به اسباب و علل حسى است ، با كوچكترين اوضاع نامساعد از سعادت خود نوميد شده ، به زندگى خود خاتمه مىدهد . ولى كسانى كه از نعمت خداشناسى برخوردار هستند ، هنگامى كه خود را در كام مرگ هم مشاهده مىكنند ، نوميدى به خود راه نمىدهند و به اين كه خداى توانا و بينايى دارند ، دلگرم و اميدوار مىباشند .
حضرت امام حسين عليه السلام در آخرين ساعات زندگى خود كه از هر سو هدف تير و شمشير دشمن بود ، مىفرمود : تنها چيزى كه اين مصيبت ناگوار را بر من آسان مىسازد ، آن است كه خدا را پيوسته ناظر اعمال خويش مىبينم .
قرآن شريف در طى آياتى چند به اين حقيقت تصريح دارد :
« إِنَّ الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ »
؛ « 1 »
آنان كه خداوند جهان را آفريننده خود بدانند و به ربوبيتش اعتراف كنند و بر گفته خويش پايدار و ثابت باشند هرگز دچار هراس و اندوه نمىشوند .
و :
« الَّذِينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ »
؛ « 2 »
آنان كه ايمان دارند در نتيجه « ياد خدا » قلبى آرام دارند . آگاه باشيد كه تنها « ياد خدا » وسيله آرامش دلهاى مردم است .
هامش
( 1 ) . احقاف ، آيه 13
( 2 ) . رعد ، آيه 28