اختلاف طبقات ديگر اجتماع
اختلافاتى كه در ديگر طبقات جامعه طبعاً به وجود مىآيد ، مثل طبقهء رعيت و حاكم ، خادم و مخدوم ، كارگر و كارفرما از دو راه است :
1 . تعدى يكى بر حقوق ديگرى ، مثل آن كه كارفرما مزد كارگر را ندهد يا مخدومى ، مقررى خادم و نوكر را به طور كامل نپردازد ، يا در حق او اجحاف و بىانصافى نمايد ، يا حاكم در حق يكى از رعايا ، حكمى ظالمانه اجرا نمايد .
اسلام براى حل اين مشكل ، مقررات فراوانى وضع نموده كه با اجراى آنها ، حقوق حقهء هركس محفوظ مىماند ، و هرفردى به حقوق از دست رفته خود مىرسد .
براى اين كار به هر فردى از اجتماع ، اجازه داده است كه هر كس به او تعدى كرد - اگر چه خليفه يا حاكم و فرماندار وقت باشد - به قاضى شكايت برده و دادخواهى نمايد .
در ايام خلافت اميرالمؤمنين على عليه السلام يكى از مسلمانان با آن حضرت اختلافى پيدا كرد و نزد قاضى دادخواهى كرد ، آن حضرت مانند يكى از مردم عادى پيش قاضى - كه خود نصب كرده بود - حاضر شده و محاكمه انجام گرفت ، تعجب اينجاست كه حضرت از قاضى خواست كه بين او و طرف دعوا ، در رفتار ، به هيچ وجه فرقى نگذارد .
2 . زورگويى فردى نيرومند بر فردى ضعيف و زير دست ، مانند اين كه كارفرمايى