است از راه زبان ، مانند دشنام دادن و گفتن سخنى كه ديگران را برنجاند ، يا از راه دست ، مثل انجام كارى كه مردم را ناراحت كند . و شرارت انجام دادن كارهايى است كه براى مردم ايجاد « شر » كند . به هرحال اين دو صفت نقطهء مقابل آرزويى قرار دارند كه انسان اجتماع را براى رسيدن به آن به وجود آورده است ، و آن آسايش زندگى و آرامش خاطر - عدالت انسانى - مىباشد .
و از اينجاست كه شرع اسلام صلاح جامعه را در درجهء اول اهميت قرار مىدهد ، آنها را تحريم كرده است . چنانكه خداى متعال مىفرمايد :
« وَ الَّذِينَ يُؤْذُونَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوا فَقَدِ احْتَمَلُوا بُهْتاناً وَ إِثْماً مُبِيناً »
؛ « 1 »
كسانى كه مردان و زنان مسلمان را بىجهت اذيت مىكنند ، بار بهتان و گناه بزرگى را به دوش گرفتهاند .
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :
كسى كه مسلمانى را اذيت كند ، مرا اذيت كرده است و اذيت من اذيت خداست ، چنين كسى در تورات و انجيل و قرآن لعنت شده است .
و نيز مىفرمايد :
كسى كه با نگاهى تند به مسلمانى نظر كرده او را بترساند ، خدايش در روز قيامت او را خواهد ترسانيد .
همنشينى با نيكان و بدان !
انسان با اين كه با بسيارى از مردمان معاشرت دارد به حسب اقتضاى زندگى ناگزير است كه با بعضى از مردم بيشتر از ديگران معاشرت كند ، اينان كسانى هستند كه
هامش
( 1 ) . احزاب ، آيه 58