تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 313

مساهمون:

ص٣١٣
بدين معنى كه وجود رابط با آن‌كه يك معناى تعلّقى و وابسته به غير دارد آيا جايز است در صورتى كه با نظر استقلالى به آن نگريسته شود ، از اين وابستگى و عدم استقلال در مفهوميت جدا شده و به شكل يك معناى مستقل درآيد و يا اين كه جايز نيست ؟ 2 ) صحيح آن است كه اختلاف بين وجود رابط و مستقل ، اختلاف نوعى نباشد ، زيرا همان‌گونه كه در بحثهاى علت و معلول خواهد آمد ، نيازمندى معلول به علت در ذات معلول مستقر است و لازمهء آن اين است كه معلول عين نياز و احتياج و قائم الذات وجود علت بوده و هيچ نحوه استقلالى از آن نداشته باشد و مقتضاى اين مطلب آن است كه وجود هر معلولى ، خواه جوهر باشد و خواه عرض كه آن هم يك موجود فى نفسه است ، نسبت به علت خود رابط باشد ، اگرچه وجود معلول با نظر به خودش و در مقايسه با ديگر موجودات معلولى ، جوهر يا عرض ، يعنى فى نفسه موجود مىباشد . 3 ) پس ثابت مىشود كه اختلاف وجود رابطى با وجود مستقل ، يك اختلاف نوعى نيست ، بدين صورت كه مفهوم غير مستقلى كه از وجود رابط انتزاع مىشود هرگز قابليت آن را ندارد كه به مفهوم مستقلى كه از وجود مستقل انتزاع مىشود ، تبديل گردد .

نكات تشريحى

1 - عبارت « بمعنى أنّ الوجود الرابط و هو ذو معنى تعلّقيّ هل يجوز أن ينسلخ عن هذا الشأن فيعود معنى مستقلا بتوجيه الإلتفات إليه مستقلا بعد ما كان ذا معنى حرفيّ » بيان اختلاف نوعى نبودن وجود رابط با وجود مستقل و عبارت « أو لا يجوز » بيان اختلاف نوعى بودن وجود رابط با وجود مستقل است .