خلاصهء درس شصت و دوّم :
عنايت و قضا و قدر از مراتب علم خداوند و هريك از آن سه صفت به مفهوم خاصّ خود بر خصوصيّتى از خصوصيّات علم خداوند صادق مىآيد اما عنايت ، همان بودن صورت علمى ، علّت موجبه براى ايجاد معلومى كه عبارت از فعل است با توضيحى كه در متن درس بيان گرديده است .
امّا قضاء بهمعناى معروف عبارت از جعل نسبت بين موضوع و محمول به صورت ايجابى و اما نزد مشهور عبارت از علم موجودات مفارق عقلى متعلّق به موجودات ممكن از اينجهت كه براى اين موجودات ، نظام عينى خاصّ خودش هست .
امّا ملاصدرا مىگويد : قضاء نزد فلاسفه عبارت است از وجود صور عقلى براى جميع موجودات كه از ناحيهء واجب بالذّات از طريق ابداع و به صورت دفعى بدون نياز به زمان ، افاضه شده باشد .
و امّا نزد ما قضاء عبارت از صور علمى است كه براى ذات واجب بالذات لازم است بدون جعل و تأثير و اين صور از اجزاء عالم نيست دليل آن با توضيح مطالب آن در متن درس ذكر گرديده است .
مرحوم استاد علّامه هم قول ملّاصدرا و هم قول مشهور را در معناى قضاء ، قابل خدشه ميداند و وجه آن را نيز در متن درس توضيح ميدهد مراجعه كنيد .
تا اينجا مربوط بهمعناى قضاء بود اما معناى قدر عبارت از كميّت يا حدّى است در صفات و آثار و تقدير و تعيين صفات و آثارى كه به شىء ملحق ميگردد بنحو تعيين علمى كه عمل به دنبال آن برحسب اقتضاى اسباب و ادوات موجود مترتّب ميگردد ، و توضيح آن در متن درس آمده است .
در پايان ، دو اشكال در اين زمينه در متن درس مطرح گرديده و مرحوم استاد علّامه از آن دو پاسخ داده است مراجعه نماييد .