تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 506

مساهمون:

ص٥٠٦

خلاصهء درس شصت‌ام :

از آنجا كه وجود واجب بالذّات حقيقت وجود صرف بسيطى است كه در او تركيبى راه ندارد پس هيچ شىاى در هيچ معنائى از معانى و مفاهيم با ذات واجب بالذّات مشارك نيست . غير از اين دليل دليلى نيز براى اثبات اينكه براى خداوند شريكى وجود ندارد مرحوم استاد علّامه در متن درس بيان گرديده است مراجعه كنيد . پس براى واجب بالذّات مجانسى نيست زيرا براى او جنسى وجود ندارد و براى او مماثلى نيست زيرا او نوع ندارد تا افراد مشترك در نوع موجود بوده ، مماثل خداوند باشند و براى او مشابه با شىء ديگر وجود ندارد زيرا او كيف ندارد و براى او مساوى با شىء ديگر نيست چون او كمّ ندارد و براى ذات او مطابق و موازى نيست چون او وضع ندارد و اما داشتن صفات اضافى و فعلى زايد بر ذات از قبيل خلق - رزق و احياء و اماته و نحو اينها مانعى ندارد زيرا اينها همه از مفاهيم فعل انتزاع مىگردند نه از مرتبهء ذات و جميع اين صفات اضافى به قيوميّت باريتعالى برمىگردد . و امّا در مورد مفاهيم انتزاع‌شده از وجود ، بالاترين مراتب غيرمتناهى از لحاظ شدّت براى ذات واجب بالذّات ثابت است مرتبه‌اى كه در آن هيچ‌گونه نقصى و يا عدمى با آن آميخته نشده است . امّا حمل برخى از مفاهيم هم بر واجب بالذّات و هم بر ممكن‌ها مثل وجود و علم و حيات و رحمت كه هم بر خدا حمل مىشود و هم بر غيرخدا هيچ‌كدام اشكال در باب مشاركت نيست زيرا اين نوع حمل در موارد بالا از قبيل اشتراك و مشاركتى كه محلّ بحث است نيست توضيح اين مطالب در متن درس ذكر گرديده است . پس خداوند متّصف به جميع صفات كمال مىباشد .