تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 406

مساهمون:

ص٤٠٦

درس بيست و چهارم ( 24 )

فصل سيزدهّم در كيفيّات مختّص به كميّات

كيفيّات مختص به كميّات ، كيفيّاتى هستند كه به واسطهء كميت‌اش عارض بر جسم مىشوند پس در مرحلهء اوّل ، كمّ ، به اين كيفيّات ، متّصف مىشود سپس جسم به جهت اينكه كمّيت دارد ، به آن متّصف مىگردد مثل شكل دايره‌اى بودن در خطّ و زوجيّت در عدد ( كه ابتداء خطّ كه يك نوع از كمّ است كيفيت و شكل دائره‌اى بودن را پيدا مىكند و بر او عارض مىشود سپس بر جسم و هم‌چنين است زوجيّت در عدد كه اوّلا و بالذّات ، عدد دو ، متّصف به زوجيّت مىشود سپس معدود عدد دو ، به واسطه خود عدد دو ، متّصف به زوجيّت مىگردد مثل دو دفتر و دو كتاب و غير اين دو ) .

[ كيفيّات سه گانه مختصّ به كميّات ]

اقسام كيفيّات مختصّ به كميّات به حكم استقراء سه قسم مىشود : اوّل : شكل و زاويه . دوّم : كيفيّتى كه شكل و زاويه نيست مثل دائره‌اى بودن و مستقيم بودن كه از كيفيّات عارض بر خط و سطح و جسم تعليمى است . سوّم : كيفيّات عارض بر عدد مثل زوجيّت و فرديّت و ضرب نمودن يك عدد در خودش ( يعنى به توان دو به معناى تربيع مثل اينكه مىگوئيم مربّع عدد چهار ، عدد شانزده