ولى آنان چنان كه بايد و شايد آداب و شرايط رهبانيت را مراعات نكردند ، و از عهدهء انجام آن برنيامدند . بارى ، حواريون دعوتشان را انجام دادند ، و توسعه دادند و يك دعوت كامل در دنيا برقرار ساختند .
تلميذ : آيا عدم ازدواج حضرت مسيح دليل بر نقصان نيست ؟
علامه : دليل بر نقصان نيست ، بلكه دليلى بر روحيت و نورانيت حضرت عيسى بوده است ، چون با اين « نشئه » أبداً تماس حاصل نكرد و ازدواج ننمود و سكنا و خانه نگرفت ؛ يك موجوديت خاصى داشت .
ولى حضرت رسول اكرم جامعيت داشتند ، از آثار و خصايص اين نشئه به نحو أوفى برآمدند و بالاخص سنت ازدواج از خصايص رسول الله است .
« وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ »
. « 1 »
تلميذ : بهترين كتاب كه شرح حالات حضرت موسى و عيسى - على نبينا وآله و عليهما السلام - را با ادله و شواهد تاريخى مُسنَد و مستدل بيان كند چيست ؟
علامه : با اين خصوصيات شايد نداشته باشيم .
* * * تلميذ : روى شواهد مسلم تاريخ ، بسيارى از انبيا ، مانند حضرت موسى و عيسى و اليَسَع و يونس و داود و سليمان از ذريهء حضرت ابراهيم بودهاند ، « 2 » و با آنكه مسلماً از
هامش
( 1 ) . آيهء 21 سورهء روم : « و از آيات خدا اين است كه از خود شما براى شما جفتهايى آفريده است ، تا در پناه آنان آرامش بگيريد و خداوند بين شما مودت و رحمت قرار داد ، به درستى كه در اين جهت نشانههايى است براى گروهى كه تفكر كنند . »
( 2 ) . حضرت علامه - قُدس سرُّه - در كتاب قرآن در اسلام ، صفحه 89 فرمودهاند : قرآن فقط نام بيست و چند نفر را ازپيامبران مىبرد : آدم ، نوح ، ادريس ، هود ، صالح ، إبراهيم ، لوط ، اسماعيل ، الْيَسَع ، ذوالكِفْل ، إلْياس ، يونُس ، اسحق ، يعقوب ، يوسف ، شُعَيْب ، موسى ، هرون ، داود ، سلَيمان ، أيوب ، زكريا ، يَحْيى ، اسماعيل صادق الوَعْد ، عيسى ، محمد ؛ صلى الله عليهم أجمعين .
اينان پيغمبرانى هستند كه به اسم ذكر شدهاند ، و كسانى نيز با اشاره ياد شدهاند ؛ مانند : أسْباط در سورهء نساء ، آيهء 163 ؛ و مانند پيغمبرى كه طالوت به اشارهء او پادشاه بنى اسرائيل شد ( بقره ، آيهء 246 ) و پيغمبرى كه در سورهء بقره ، آيهء 258 به وى اشاره شده ؛ و پيغمبرانى كه در سورهء يس ، آيهء 14 به آنان اشاره شده است . »