إِيمانُكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ »
. « 1 »
اين معلق نگاهداشتن كوه طور براى تخويف و عقوبت آنان بود ، كه سجده كنند و تسليم حق شوند . بعضى سجده كردند و حرف حقى كه به آنها گفته شده بود مىگفتند ، و بعضى هم مطالب ديگرى مىگفتند .
و در اول ، وصى حضرت موسى حضرت هارون بود ، ولى چون هارُون كه برادر آن حضرت بود زودتر از حضرت موسى در تَيْه رحلت كرد ، لذا وصى حضرت موسى ، اليَسَع ( يوشَع بن نون ) قرار گرفت :
« وَ اذْكُرْ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ ذَا الْكِفْلِ وَ كُلٌّ مِنَ الْأَخْيارِ »
. « 2 »
و اما وضع نزول انجيل مبهمتر است ، به جهت اين كه درست مشخص نيست كه انجيل به صورت وحى آسمانى بر حضرت عيسى نازل شده ، تا به صورت كتابى درآيد ؟ و يا تلقين حضرت عيسى بوده ؟ و يا مثلًا نحوه ديگرى بوده است و جمعآورى شده است ؟ به هر حال همه أناجيل بعد از حضرت عيسى نوشته شد ؛ پس از صعود حضرت عيسى يكصد و بيست عدد انجيل نوشته شد ، و از اين مقدار به چهار تاى از آن كه نوشته لوقا و يوحَنا و مَرْقُس و مَتَّى است اعتبار داده شد ؛ يعنى كليسا آن را به رسميت شناخت و يكصد و شانزده تاى آن رد شد ، و حالا هم رد شده است ؛ يعنى معمولٌ به نيستند .
و هيچ معلوم نيست كه انجيل چطور نوشته شده است ؟ و چه قسم القا گرديده است ؟ اصولًا در ميان مسيحيان نيز سخن از اين نيست كه انجيل ايشان به چه شكل و
هامش
( 1 ) . آيهء 93 سورهء بقره : « و زمانى كه ما از شما عهد و پيمان گرفتيم و كوه طور را بر فراز شما نگاهداشتيم ، كه آن چه ما به شما دادهايم به قوت بگيريد و گوش كنيد ! گفتند شنيديم و مخالفت كرديم ! و چون كافر شدند محبت گوساله در دلهايشان اشراب شد . بگو اى پيغمبر ، بد چيزى است اين چيزى كه ايمان شما ، شما را بدان امر كرده است ؛ اگر شما مؤمن باشيد ! »
( 2 ) . آيهء 48 سورهء ص : « و ياد بياور اسماعيل و الْيَسَعْ و ذوالكفل را ، و تمام آنان از اخيار بودهاند . »