آن را مطالعه كردم ، و مقدار مختصرى از آن را نيز در تفسير نقل كرديم ( در مسئلهء تحويل قبله در سورهء بقره در جلد اول ) ولى چون در سفر بوديم نتوانستم همهء آن را مطالعه كنم و در اين سفر اخير هم موفق نشديم از آنجا تهيه كنيم و با خود بياوريم .
تلميذ : مسلمانها كه در بَدو اسلام رو به بَيْت المقدس نماز مىخواندند ، آيا بيت المقدس به عنوان قبله معين گرديده بود ، يا اينكه به تبع ساير مذاهب ، قبلهء خود را آنجا قرار داده بودند ؟
علامه : مسلماً در مكهء مكرمه دأب رسول الله چنين بوده است كه در مسجد الحرام نماز مىخواندند ؛ به طورى كه هم كعبه و هم بيت المقدس در برابر آن حضرت بود ؛ يعنى طورى رو به كعبه مىايستادند كه بيت المقدس هم قبله قرار مىگرفت ، بعد كه به مدينه هجرت كردند ، بدان شكل نبود ، و نماز رسولالله و مسلمين ، رو به بيتالمقدس بود ، تا زمانى كه يهود اعتراض كردند و به مسلمين طعن زدند ! به اينكه آنان از خود قبله ندارند ، و چنين و چنان گفتند ، تا بالاخره آيات قبله نازل شد . و در حقيقت خوب ركنى است از اركان اسلام ، اين كه نماز را به سوى كعبه گزارند .
* * * تلميذ : آيا دليل قطعى بر تحريف « عهدَين » از نقطه نظر شواهد تاريخى مسلم چه داريم ؟
علامه : در قرآن كريم صريحاً مىفرمايد يهود و نصارا عهدين را تحريف كردهاند ، نه آن كه همه تورات و انجيل محرف باشد ، بلكه مقدارى از آن را تحريف نمودهاند ، به جهت آنكه نص قرآن مىفرمايد كه همه عهدين محرف نيستند ؛ مطالب صحيح نيز در آن يافت مىشود و قرآن با همين تورات و انجيل فعلى در بسيارى از موارد با يهود و نصارا محاجه مىكند و آنان را براى احتجاج فرا مىخواند .
شواهد تاريخى براى اين معنا نيز داريم ، و در خود تورات و انجيل اشاره به
رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — صفحة 347
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٣٤٧