مانند عبور انسان با بدن مادى و جسم طبيعى ، از ديوار و يا از سقف اطاق بدون پارگى و شكاف ديوار و سقف ، و عدم تحقق خرق و التيام ، با اينكه بزرگان از اهل معرفت مىگويند : اشكالى ندارد و واقع مىشود .
علامه : بلى ، اشكالى ندارد و شاهد ، آنكه در مجلسى براى آنكه نشان دهند كه أجانين از در بسته وارد مىشوند و اشيائى را كه بخواهند ببرند مىبرند ، درِ صندوقى را كه در آن ، بقچهء رخت و لباس بود مقفل كردند و علاوه يك مرد چاق و قوىالهيكلى هم روى صندوق نشست . در عين حال فوراً ديدند بقچههاى لباس در بيرون صندوق است و چون در صندوق را باز كردند ديدند صندوق خالى است و معلوم شد در آنِ واحد ، اجانين بقچهها را بيرون آوردهاند و اين قضيه چشم بندى نبوده است .
تلميذ : بالاخره جواب حلى داده نشد و مسئله با تمام اشكالات در موطن خود باقىست .
علامه : خرق عادت است .
تلميذ : آيا بوعلى سينا در مسئلهء طى الأرض تحقيقى نموده است ؟ و تحليلى به عمل آورده است ؟ چون ابن سينا از حكمايى است كه دنبال علل مادى مسائل بسيار مىگردد ، و خوب تحقيق مىكند .
علامه : جايى نديدم كه بوعلى بحثى در طى الأرض كرده باشد ، ولى بوعلى خارق عادات را قبول دارد ، و معجزات انبيا را تصديق دارد .
و در مسئلهء تخت بلقيس در آيهء 40 سورهء نمل ( 27 ) مىفرمايد :
« قالَ الَّذِي عِنْدَهُ عِلْمٌ مِنَ الْكِتابِ أَنَا آتِيكَ بِهِ قَبْلَ أَنْ يَرْتَدَّ إِلَيْكَ طَرْفُكَ فَلَمَّا رَآهُ مُسْتَقِرًّا عِنْدَهُ قالَ هذا مِنْ فَضْلِ رَبِّي »
. « 1 »
هامش
( 1 ) . « و كسى كه نزد او علمى از كتاب بود گفت : من تخت بلقيس را در اينجا مىآورم قبل از آنكه نگاهت برگردد ، و چون سليمان تخت را نزد خود مستقر ديد گفت : اين از فضل خداى من است . »