چون در اين آيهء قرآن به صورت خطاب به جن و انس ، آنها مخاطب قرار گرفته و مورد مؤاخذه و سؤال واقع شدهاند ؛ و اگر رسول اللَّه صلى الله عليه و آله رسول و پيامبر براى طايفهء جن نبودند ، صحيح نبود از كلام قرآن مجيد كه بر زبان رسول اللَّه جارى مىشود آنان مورد مؤاخذه قرار گيرند .
علامه : بلى ، ظاهراً پيامبر جن از انس است . اتفاقاً از خود طايفهء جن هنگام احضار آنها سؤال شده است از اين موضوع ، در پاسخ گفتهاند : ما از اجانين پيغمبرى نداريم ، بلكه پيغمبر ما حضرت محمد بن عبداللَّه صلى الله عليه و آله است .
تلميذ : آيا مىتوان گفت كه : چون انسان و جن هر دو موجود مادى هستند ، غاية الأمر انسان از خاك است و جن از دخان و آتش ، و از شدت لطافت به چشمهاى عادى ، محسوس نمىشود ؛ و هر دو از يك سنخ هستند و جن از انسان ضعيفتر است ، لذا هر دو داراى يك حكم هستند ؟
علامه : براى حل اين مسئله غير از اين ، چيزى نمىتوان گفت ، چون جن نحوهء وجودش طُفيلى انسان است و براى انسان است و بنابراين هر دو داراى پيامبر واحدى هستند ، و تكاليف بر حسب قوت و ضعف انسان و جن ، براى هر يك از دو صنف معين و مشخص گرديده است .
و شاهد بر اين مطلب آنكه در آيهء 130 سورهء انعام ( 6 ) وارد است كه :
« يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آياتِي وَ يُنْذِرُونَكُمْ لِقاءَ يَوْمِكُمْ هذا »
. « 1 »
چون در اين آيه ، خطاب به جن و انس هر دو است ، و به هر دو گفته شده است كه :
« مگر آيا رسولانى از جنس خود شما نيامدند ؟ » و چون دانستيم كه اجانين از خود ،
هامش
( 1 ) . صدر آيهء 130 سورهء انعام : « اى گروه و جماعت جن و انس ! آيا به سوى شما نيامده است پيامبرانى از خود شما كه آيات مرا بر شما بخوانند و حكايت كنند ، و از لقاى چنين روزى شما را بيم دهند ؟ »