پدرم از رسول اكرم صلى الله عليه و آله برايم نقل فرموده است كه : « دنيا زندانِ مؤمن و بهشتِ كافر است و موت مؤمنان را پلى است براى رسيدن به بهشت و مرگ كافران را پلى براى وصولشان به جهنم . در اين نقل نه پدرم و نه من هيچ كدام خلاف واقع حكايت نكردهايم » . 73
امام جواد محمد بن على عليهما السلام فرمود : « از امام على بن حسين عليهما السلام سؤال شد مرگ چيست ؟ در پاسخ فرمود : مرگ براى شخص مؤمن همچون دور افكندن لباس چركين و برداشتن بندها و زنجيرهاى سنگين و تبديل آنها به بهترين و خوشبوترين لباسها و راحتترين مَركَبْها و بىترسترين خانههاست و مرگ براى شخص كافر همچون دور افكندن لباسهاى فاخر و نقل مكان نمودن از منازل نزديك و بىترس و تبديل آنها به چركينترين و خشنترين لباسها و دورافتادهترين خانهها و بزرگترين عذابها است » . 74
به امام جواد محمد بن على عليهما السلام عرض شد مرگ چيست ؟ پاسخ فرمود : « همان خوابى است كه هر شب به سراغتان مىآيد الّا اينكه طولانىتر است و شخص از آن بيدار نمىگردد مگر روز قيامت . حال براى كسى كه در خواب خويش شادىهاى وصفناپذير و ترسهاى بىاندازه مىبيند ، اين حالت شادى و ترس چگونه است ؟
مرگ نيز همينطور است ، پس خود را براى آن مهيّا سازيد » . 75
آنچه با موت منتقل مىشود ، همانا روح است
برشمردن موت به عنوان نوعى « خواب » در كلام امام ، مطلبى است كه از آيهء ذيل مىتوان فهميد :
« اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى »
« 1 » چون خداوند هر دو امر را « توفّى » خوانده
هامش
( 1 ) . زمر ، آيه 42 ؛ خداست كه هنگام مرگ ارواح خلق را مىگيرد و آن را كه هنوز مرگش فرا نرسيده در حال خوابروحش را قبض مىكند پس آن را كه حكم به مرگش كرده نگاه مىدارد و ديگرى را به بدنش مىفرستد