طريق غايت واقع شود و يا به لحاظ صحّت وقوعش در طريق غايت ملاحظه گردد و الّا همين نعمت در طريق مضادّ با غايت بعينه نقمت است ؛ و اگر اصلًا در طريقى واقع نگردد لغو و باطل است . پس هر امرى از آن جهت كه در طريق ايصال انسان به ساحت ولايت قرار گرفته ، نعمت است و گرنه با صرف نظر از اين جهت نعمتى در كار نخواهد بود . پس مىتوان گفت كه نعمتِ مطلق ، خصوص توحيد و نبوت و ولايت است ، آن طور كه در بعضى روايات وارد شده و نيز مىتوان گفت نعمت نسبت به ما خصوص ولايت است ، آن طور كه در بعضى روايات ديگر آمده است ، پس تدبّر نما .
و اللّه ولىّ الحقّ .
فصل 11 : در جزا
خداوند سبحان فرمود :
« لِيَجْزِيَ الَّذِينَ أَساؤُا بِما عَمِلُوا وَ يَجْزِيَ الَّذِينَ أَحْسَنُوا بِالْحُسْنَى »
« 1 » پاداش نيكوكار به بهشت و مجازات بدكار به دوزخ ، امرى است كه در كثيرى از آيات قرآنى به آن اشاره شده و خداوند اين جهت را يكى از دو دليل قائم بر وقوع حشر قرار داده است ، آنجا كه فرمود :
« وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما باطِلًا ذلِكَ ظَنُّ الَّذِينَ كَفَرُوا فَوَيْلٌ لِلَّذِينَ كَفَرُوا مِنَ النَّارِ * أَمْ نَجْعَلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ كَالْمُفْسِدِينَ فِي الْأَرْضِ أَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِينَ كَالْفُجَّارِ »
« 2 » . چون همانگونه كه محال است حكيم از آن جهت كه حكيم است فعل خالى از غايت و نتيجه انجام دهد - دليل اول - همينطور محال است امر جماعتى را كه در آن صالح و طالح و ظالم و مظلوم هر دو يافت مىشوند ، به حال خود واگذارد و نيكوكار و بدكار
هامش
( 1 ) . نجم ، آيه 31 ؛ . . . كه بدكاران را به كيفر مىرساند و نيكوكاران را پاداش نيكو عطا مىكند
( 2 ) . ص ، آيه 28 ؛ و ما آسمان و زمين و هر چه بين آنهاست بازيچه و باطل خلق نكردهايم . اين گمان كافران است . واىبر كافران از عذاب سخت آتش دوزخ . آيا آنان را كه به خدا ايمان آورده به اعمال نيكو پرداختند ، مانند مردم [ بىايمان ] مفسد در زمين قرار مىدهيم . يا مردان باتقوا و خداترس را مانند فاسقان بدكار جزا خواهيم داد