تاريخچهء تغيير قبله و كيفيّت قبلهء رسول الله در مكّهء مكرّمه
تلميذ : راجع به تاريخچهء قبله و تحويل قبله و وضع نمازگزاران هنگام تغيير قبله ، آيا كتاب مبسوطى در خاطر مبارك هست ؟
علّامه : براى اين مسائل كه بطور مبسوط شرح داده باشد يكى « تاريخ مكّه » است و ديگرى « تاريخ الحرمين » ( مكّه و مدينه ) و يكى از اين دو تا بسيار خوب است ، و در آن ، كيفيّت كعبه و تمام جرياناتى را كه در مكّه اتّفاق افتاده و پيش آمده است بيان مىكند .
و راجع به شهر مدينه و قبله و كيفيّت تغيير قبله ، مطالب بسيار نفيسى را بيان مىكند . من در آن سفر اوّل كه مكّه مشرّف شدم ، در حدود چهل سال قبل ، قسمتى از آن را مطالعه كردم ، و مقدار مختصرى از آن را نيز در تفسير نقل كرديم ( در مسألهء تحويل قبله در سورهء بقره در جلد اوّل ) ولى چون در سفر بوديم نتوانستم همهء آن را مطالعه كنم ، و در اين سفر اخير هم موفّق نشديم از آنجا تهيّه كنيم و با خود بياوريم .
تلميذ : آيا مسلمانها كه در بَدو اسلام رو به بَيْت المقدّس نماز مىخواندند ، آيا بيت المقدّس بعنوان قبله معيّن گرديده بود ، يا اينكه به تبع