در طرف مقابل ؛ آن براى مؤمن بود ، و اين براى كفّار و متمرّدين ؛ در سورهء نوح وارد است كه :
مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً .
« 1 »
قوم نوح در اثر معصيتها و فسق و فجورى كه كردند هلاك شدند و غرق شدند ، و پس از غرق شدن بدون فاصله داخل در آتش شدند ؛ در اينجا مىفرمايد : فَأُدْخِلُوا نَارًا يعنى بدون مهلت داخل در آتش شدند .
از عمده روايات مستفيضه و مشهوره بدست مىآيد كه برزخ براى همهء اقسام كفّار و مسلمين است ؛ چه براى اهل كمال از سعادت و شقاوت ، و چه براى متوسّطين .
بعضى از رواياتى را هم داريم كه مخالف اينهاست ، ليكن مورد اعتماد نيست . و مرحوم شيخ مفيد هم قائل به همين قول شده است كه : لَا يُسْأَلُ فِى الْقَبْرِ إلَّا مَنْ مَحَضَ الإيمَانَ مَحْضًا أَوْ مَنْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضًا ، وَ الاخَرُونَ يُلْهَى عَنْهُمْ . « 2 »
* * *
بهشت و دوزخ الآن موجود هستند
تلميذ : آيا از آيهء مباركهء :
وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ
هامش
( 1 ) صدر آيهء 25 ، از سورهء 71 : نوح : « از جهت گناهان و معصيت هايشان غرق شدند ، پس داخل آتش گشتند . »
( 2 ) در اينجا چهار روايت وارد است ، و چون مضمونشان بهم نزديك است ما به ذكر مضمون همانكه استاد بيان كردند اكتفا مىكنيم ، و آن روايت در « فروع كافى » طبع سنگى ، ج 1 ، ص 64 است و ترجمهاش اينست : « در قبر پرسش نمىشود مگر از كسى كه ايمان خود را كاملًا خالص نموده باشد ، يا آنكه كفر خود را خالص نموده باشد ؛ و امّا نسبت به بقيّهء افراد از سؤال قبر آنها اغماض مىشود . »