چقدر اين ذكر پر معنائيست : يَا هُوَ يَا مَنْ لَا هُوَ إلَّا هُوَ ؛ اى هو ! جز تو هو نداريم . و اين ديگر در مسألهء توحيد وجود خيلى روشن است ؛ يَا هُوَ ، يَا مَنْ هُوَ ، يَا مَنْ هُوَ هُوَ ، يَا مَنْ لَا هُوَ إلَّا هُوَ . حضرت أمير عليه السّلام فرمودهاند : من در جنگ بدر به اين ذكر مشغول بودم .
أمير المؤمنين عليه السّلام جنگ مىكرد و اين ذكر را مىگفت .
بله ، هُوَ از ظهورات خودش يك چيزهائى نشان مىداد .
آرى ، اينها همه ظهورات است . مردم با چشمهاى كور كورانه مىبينند ؛ أمير المؤمنين عليه السّلام با چشم ديگرى مىنگرد . اينها همه اطوار و اشكال ظهورات حقّ است جَلَّ و عَلا * * *
در احوال مرحوم قاضى رضوان الله عليه
تلميذ : آيا مرحوم قاضى رضوان الله عليه در مجالس خود با شاگردان و رفقاى خصوصى ، هيچ از اين مقولههاى توحيدى تكلّم مىكردند ، و مذاكرهاى داشته اند ؟ !
مرحوم قاضى بسيار مرد عجيبى بودهاند ؛ چون يك كوه استوار ، جان دار ، و پر ظرفيّت و پر استعداد . بعضى از شاگردهايشان مثلًا پس از ده دوازده سال كه نزد ايشان رفت و آمد مىنمودهاند ، از توحيد سر در نياوردهاند ، و چيزى از توحيد حقّ تعالى دستگيرشان نشده است ، و نمىدانم آيا ايشان با آنها مماشاة مىكردهاند و پابپاى آنها قدم مىنهادند ؟ تا بالاخره آنها به همين عوالم كثرات مشغول بوده ، تا آن آيت حقّ رحلت كردهاند .
ولى بعضى از شاگردها به عكس ، خيلى زود از معارف الهيّه و از اسماء و صفات و توحيد ذات حقّ ، علم و معرفت پيدا مىكردهاند .
علّامه : آرى ، مرحوم قاضى با بعضى از شاگردهاى خود كه نسبةً قابل اعتماد بودند از اين رقم سخنها مىگفتهاند . مرحوم قاضى راستى عجيب