الْمَوْقُوذَةُ وَ الْمُتَرَدِّيَةُ وَ النَّطِيحَةُ وَ ما أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا ما ذَكَّيْتُمْ وَ ما ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَ أَنْ تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلامِ ذلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دِيناً فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجانِفٍ لِإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
« 1 » و همانطوركه از تطبيق اين آيات با يكديگر ملاحظه مىشود ، مشاهده مىگردد كه در سه آيه اوّل پس از بيان محرّمات اكل بلافاصله جملهء استثنا را آورده و موارد استثنا را ذكر كرده است .
و امّا در اين آيه با آنكه جملهء استثنائيّه همان جملهء استثنائيّه در ساير آيات است ؛ و قاعدتا بايد بدنبال جملهء مستثنى منه آورده شود ؛ و بلافاصله ذكر گردد ؛ با جملهء اليوم يئس الذين كفروا من دينكم بين جملهء مستثنى منه و اين جمله استثنائيّه فاصله افتاده است ؛ و به خوبى روشن است كه اين جمله كه راجع به ولايت است و داراى آن مفاد عالى و محتواى راقى است در اينجا قرار دادهاند تا خلط بحث شود ؛ و مردم از فكرش بيفتند ؛ و بدنبال مفاد و محتوايش نروند ؛ و چنين توهّم كنند كه اين آيهء ولايت كه دلالت بر اكمال دين و اتمام نعمت دارد و بواسطهء آن ديگر در اسلام كمبودى نيست ؛ و سزاوار است كه خداوند بدين اسلام راضى باشد ، راجع به مسائل عادى از قبيل مراوده با كفّار و حليّت طعام آنها براى مسلمانها ، و حليّت طعام مسلمانها براى آنها و امثال ذلك بوده باشد .
[ تغيير محلّ آيه إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً .
]
و امّا دوّمين مورد كه تغيير محلّش بسيار روشن است ، آيهء تطهير است ؛ و آن در سورهء احزاب است :
إِنَّما يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيراً .
هامش
( 1 ) آيهء 3 از سوره 5 مائده : بر شما حرام شد مردار و خون و گوشت خوك و آن ذبيحهاى را كه بنام غير خدا بكشند ؛ و همچنين حرام شد هر حيوانى كه بسبب خفه كردن و يا چوب زدن و يا از بلندى انداختن و يا بواسطهء شاخ زدن با يكديگر بميرند ؛ و همچنين بازماندهء خوراك درندگان حرام شد مگر آنكه قبل از مردن ، شما آن بازمانده را تزكيه كنيد و ذبح نمائيد ؛ و ديگر حرام شد آنچه را براى بتها كشته مىشود و آن حيوانى كه به ازلام كه نوعى از قمار است قسمت مىكنيد كه آن فسق است - امروز مأيوس شدند كافران از دستبرد بدين شما پس از آنها نترسيد و از من بترسيد ! امروز من دين شما را براى شما كامل كردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و راضى شدم كه اسلام دين شما باشد - پس كسى كه در ضرورت افتد و در مجاعه و گرسنگى نه به جهت نزديكى بارتكاب گناه از آن محرّمات بخورد پس خداوند آمرزنده و مهربان است .