بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
[ در وقوع نسخ در قرآن كريم ؛ و عدم استحالهء نسخ شرعا و عقلا ]
تلميذ : بعضى معتقدند كه در قرآن كريم نسخ نداريم ؛ يعنى آيات ناسخه و منسوخه نيست ؛ درحالىكه بعضى از آيات را به روشنى مىبينيم كه نسبت به بعضى از آيات ديگر عنوان نسخ دارند ؛ مثل آيه شريفهء : اولو الأرحام ؛ و اصولا چه اصرار و ابرامى در عدم نسخ بايد داشته باشيم ؟ و آيا عنوان نسخ محذورى دارد ، كه معتقد بعدم نسخ شدهاند ؟
علّامه : بلى بعضىها اعتقاد دارند كه نسخ در قرآن نيست ؛ و ظاهر كلامشان اينست كه آيات ناسخه و منسوخه نيست ؛ ولى بعضى از قسمتهاى آيات مثل اينكه قابل انكار نيست كه ناسخ و منسوخ هستند ؛ مثل صدقه در نجوى كه خيلى روشن است ؛ دربارهء حكمى است كه به نبىّ اكرم صلّى الله عليه و آله و سلّم رسيده است كه بعد از اين هريك از اصحاب بخواهند با شما بطور نجوى سخنى گويند ؛ بايد مقدّمتا صدقهاى داده باشند ؛ و اين صدقه را تنها امير المؤمنين سلام الله عليه بجاى آورده ؛ و ديگران اصلا كسى حول و حوش اين مطلب نگشت .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ناجَيْتُمُ الرَّسُولَ فَقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقَةً ذلِكَ خَيْرٌ لَكُمْ وَ أَطْهَرُ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ
« 1 » ( آيهء 12 از سوره 58 مجادله ) و يا راجع به ارث و نزول آيهء اولو الأرحام ؛ چون در به دو اسلام مؤمنان از نقطهء نظر روابط دينى از يكديگر ارث مىبردند ؛ و روى اساس اخوّتى كه رسول الله بين اصحاب قرار داده بودند ، احكام ارث جارى بود ؛ تا اينكه آيه اولو الأرحام چون نازل گشت آن حكم را نسخ نمود ؛ و بنا شد بر اساس قرابت رحميّت افراد از يكديگر ارث ببرند ؛ نه از جهت اخوّت دينى .
هامش
( 1 ) اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، چون بخواهيد با رسول خدا بطور پنهانى سخن گوئيد بايد قبل از نجواى خود صدقهاى بياوريد ؛ اين براى شما بهتر و پاككنندهتر است ! و اگر تمكّن نداشتيد خداوند آمرزنده و مهربان است .