[ حروف ابجد و اقسام آن ]
تلميذ : راجع به حروف أبجد و استنتاجات آن و استخراجات و اثرات آن طبق مطالب وارده در كتب ؛ و نيز راجع به اقسام ابجد كبير و صغير و وسيط ، و مقدار اهميّت هريك و حساب كردن آن را بطريق مجمل و يا مفصّل بيان فرمائيد ! علّامه : أبجد كبير ظاهرا از مسلّمات است ؛ و آن از عدد يك تا هزار است كه به بيست و هشت حرف در زبان عرب تقسيم شده است ؛ و در بين مسلمانان از شيعه و سنّى جاى شبهه و ترديد نيست ؛ و علماى فريقين مانند شيخ بهاء الدّين عاملى و شيخ محيى الدّين عربى در اينجا سخن را بسط دادهاند .
و در بين غير مسلمانان نيز ابجد كبير معروف است . و قبل از اسلام در طائفهء يهود رائج و دارج بوده ؛ و از زبان عبرى يهود به مسلمين وارد شده است ؛ و اتّفاقا با آنكه زبان عبرى بيست و دو حرف بيشتر ندارد ؛ و حروفات ( ث خ ذ ض ظ غ ) در زبان آنها نيست ؛ و فقط حروف تهجّى را تا قرشت دارند ؛ معهذا به ابجد كبير معتقد بوده ؛ و تا عدد هزار را پخش بر حروف خود مىكنند .
روزى در مجلسى بوديم كه در آنجا سخن از جا دادن يك تا عدد هزار در الفباى عبرى كه 22 حرف است به ميان آمد و بعضى از مطّلعين و اهل فنّ حضور داشتند . من اعتراض كردم كه در زبان عبرى ، حروفات تهجّى را فقط تا قرشت دارد و عدد تاء چهارصد است ، چگونه مىتوانند آنها به ابجد معترف باشند ؟
گفتند : به طريق خاصّى آن شش عدد ديگر را براى محاسبه در الفباى خود وارد مىكنند ، تا محاسبات آنان نيز از يك شروع و به عدد هزار منتهى شود .
و در آن مجلس يك نفر از فلاسفهء ژاپنى بود ؛ با آنكه ريشه عقائد ژاپنىها به چينىها برمىگردد ؛ و آنها وثنى هستند ، من سؤال كردم : آيا شما به حروف و تأثيرات آن معتقد هستيد ؟
در پاسخ گفت : آرى به حروف ابجد كبير معتقديم ! و در اين باره كتابهائى از زمان قديم داريم كه بسيار شايان دقّت و ملاحظه است .
عجيب است كه مىگويند ژاپنىها و چينىها حروف الفبايشان سيصد حرف است و بطريق خاصّى اعداد 1 تا 1000 را كه 28 عدد است بر تمام الفباى خود قسمت مىكنند .