بنگريد ! كتاب آسمانى كه براى نجات و سعادت آدمى از آسمان نازل شده است ، او را به راه راست هدايت مىكند ، و سلوك و رفتار نيكوى او را ميسّر مىسازد ، و همهء افراد بشر را كه بر روى زمين زندگى مىكنند به چيزى فرا مىخواند كه اجتماع بشرى را زنده مىكند * ( ( لِما يُحْيِيكُمْ ) ) * ، يعنى براى آدمى حياتى همراه با خوشى و آرامش و لبريز از ارزشهاى متعالى - همچون لبريزى دريا از قطره هاى آب و لبريزى روز از اشعهء آفتاب - فراهم مىآورد ؛ آن زندگى كه اگر توده ها به آن دست يابند بر چكادهاى سعادت و تعالى صعود كردهاند ، و گر نه همان گرفتار شقاوت و تنزّل و ظلم كشيدن خواهند بود - چنان كه در « خطب فاطميّه » و « نهج البلاغه » ، و « خطبه هاى عاشورا » و « صحيفهء سجّاديّه » و برخى از خطبه هاى حضرت امام جعفر صادق « ع » ، و پاره اى از تعاليم امام ابو الحسن علىّ بن موسى الرّضا « ع » ، به اين حقيقتهاى حياتى تصريح شده است . . .
ما هم اكنون در بارهء همين واژهء « موصول » ( « ما » در « لما » ) سخن مىگوييم تا آن را روشن كنيم . آيا معناى اين « ماء » موصول چيست ؟ و چه چيز است آنكه بشريّت را زنده مىكند و حيات مىبخشد و آن حيات عالى را حفظ مىكند ؟ و كدام است آن ؟ در اين باره ، به حكم عقل و نقل ( قرآنى و حديثى ) به سراغ نزديكترين عالمان اسلام به قرآن مىرويم ، يعنى : « اهل ذكر كارشناسان قرآن » ، كه علوم قرآنى را از صاحب قرآن فرا گرفتند ، و اخبار و احاديث معتبر نيز همانان را ، « اهل ذكر » معرّفى كردهاند .
به حكم نقل اشاره كرديم ، حكم عقل نيز چنين است : زيرا قرآن كريم كتابى است كه به نص و تصريح خود قرآن ، اختلافى در آن راه ندارد ، در صورتى كه آن را از اهلش فرا مىگرفتند ، كه عالم به علم خدايى بودند . علماى اسلام از همهء فرقه ها و رشته ها در مسائل اختلاف دارند . پس اگر در فهم آيات نيازمند به تفسير ، به آنان و آرائشان مراجعه كنيم در اندك زمانى اين اختلاف نظرهاى اصطلاحى به « قرآن
الحياة ( فارسي ) — صفحة 759
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٧٥٩